Multiple Moles on the Body : केव्हा ते सामान्य आणि केव्हा धोकादायक ठरतात?
आजकाल त्वचा ही केवळ सौंदर्याची गोष्ट नाही तर आरोग्याची सूचकही ठरते. शरीरावर अचानक दिसणारे Moles अनेकांसाठी चिंता वाढवणारे असतात. काही लोकांसाठी Moles फक्त सौंदर्याचा प्रश्न असतात, तर काहींसाठी ती त्वचेशी संबंधित गंभीर समस्या देखील दर्शवू शकतात. आपण शरीरावर दिसणारे तीळ, त्यांची कारणे, आणि कोणत्या परिस्थितीत ती धोकादायक ठरतात हे सविस्तर पाहणार आहोत.
Moles म्हणजे काय?
त्वचेवरील लहान तपकिरी, काळे, गुलाबी किंवा निळसर डागांनाच आपण Moles म्हणतो. तीळ त्वचेमध्ये असलेल्या मेलेनिन रंगद्रव्यामुळे तयार होतात. त्वचेच्या वरच्या थरातील मेलेनोसाइट्स नावाच्या पेशी एकाच ठिकाणी जमतात आणि जास्त रंगद्रव्य तयार करू लागतात, त्यामुळे तीळ दिसू लागतात.
तीळांचा रंग: तपकिरी, काळा, हलका गुलाबी, कधीकधी निळसर
Related News
जन्मजात तीळ: काही तीळ जन्मापासूनच दिसतात.
नंतर दिसणारे तीळ: बालपणात किंवा किशोरावस्थेत हळूहळू तयार होतात.
त्वचा तज्ज्ञांच्या मते, प्रौढ व्यक्तीच्या शरीरावर सुमारे १० ते ४० तीळ असणे सामान्य मानले जाते. काही तीळ कालांतराने अधिक स्पष्ट होतात, तर काही फिकट होऊन आपोआप नाहीसे होतात.
शरीरावर Moles का तयार होतात?
डॉक्टरांच्या मते, शरीरावर Moles तयार होण्यामागे अनेक कारणे असतात. त्यामध्ये मुख्य कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत:
आनुवंशिकता (Genetics):
जर कुटुंबातील एखाद्या सदस्याला अनेक तीळ असतील, तर पुढील पिढीलाही तीळ दिसण्याची शक्यता जास्त असते.हार्मोनल बदल (Hormonal Changes):
किशोरावस्था: या काळात शरीरात होणाऱ्या हार्मोनल बदलांमुळे नवीन तीळ तयार होऊ शकतात.
गर्भधारणा: गर्भवस्थेत महिलांच्या शरीरात हार्मोनल बदल होतात, त्यामुळे तीळांचा रंग किंवा संख्या बदलू शकते.
इतर वयाचे टप्पे: वय वाढल्यावरही त्वचेतील मेलेनिनच्या प्रमाणात बदल होतो, ज्यामुळे नवीन तीळ तयार होऊ शकतात.
सूर्यप्रकाश (Sun Exposure):
अल्ट्राव्हायोलेट (UV) किरणांमुळे मेलेनिनचे उत्पादन वाढते. परिणामी, शरीराच्या सूर्यप्रकाशाच्या संपर्कात येणाऱ्या भागांवर तीळ अधिक स्पष्ट दिसतात.उदाहरण: चेहरा, हात, पाय.
त्वचेतील नैसर्गिक बदल (Skin Aging):
वयानुसार त्वचेतील पेशी बदलतात, त्यामुळे मेलेनिनचे वितरण बदलते आणि नवीन तीळ तयार होतात किंवा जुने तीळ अधिक गडद दिसू लागतात.
तीळ धोकादायक असू शकतात का?
बहुतेक Moles निरुपद्रवी असतात आणि त्यांना काढण्याची आवश्यकता नसते. मात्र, काही परिस्थितींमध्ये तीळ धोकादायक लक्षणे दर्शवू शकतात.
सावध राहण्याची मुख्य लक्षणे पुढीलप्रमाणे आहेत:
आकृतीत बदल (Change in Shape):
तीळाचा आकार अचानक वाढणे किंवा असमान आकाराचे होणे.रंग बदल (Color Change):
तीळाचा रंग काळा, निळसर किंवा लालसर होणे.कडा असमान होणे (Irregular Borders):
तीळाच्या कडा टोकदार किंवा असमान दिसणे.खाज सुटणे किंवा वेदना (Itching or Pain):
तीळ खाज काढतो, दुखतो किंवा संवेदनशील होतो.रक्तस्त्राव (Bleeding):
तीळावर कोणताही दुखापत न झाल्याचे असूनही रक्त येणे.
वरील लक्षणे त्वचेच्या कर्करोगाशी (Skin Cancer / Melanoma) संबंधित असू शकतात. त्यामुळे जर तीळ अचानक दिसले, रंग बदलला, आकार वाढला किंवा इतर लक्षणे दिसली, तर त्वचा तज्ज्ञांकडे त्वरित तपासणी करणे आवश्यक आहे.
Moles ची काळजी कशी घ्यावी?
सूर्यापासून संरक्षण:
SPF असलेले सनस्क्रीन वापरा.
सूर्यप्रकाशातील थेट संपर्क कमी करा, विशेषतः सकाळी १० ते दुपारी ४ दरम्यान.
त्वचेचे नियमित निरीक्षण:
शरीरावरील तीळांची संख्या, आकार, रंग लक्षात ठेवा.
नवीन तीळ किंवा बदल झाल्यास तज्ज्ञांकडे तपासणी करा.
आनुवंशिक इतिहास जाणून घेणे:
कुटुंबातील सदस्यांमध्ये तीळांची संख्या आणि त्वचेच्या कर्करोगाचे इतिहास जाणून घेणे फायदेशीर ठरते.
आरोग्यपूर्ण जीवनशैली:
संतुलित आहार, भरपूर पाणी, नियमित व्यायाम यामुळे त्वचेचे आरोग्य राखता येते.
डॉक्टरांचा सल्ला
त्वचारोगतज्ज्ञांच्या मते, बहुतेक Moles निरुपद्रवी असतात, परंतु सावधगिरी बाळगणे अत्यंत आवश्यक आहे. ते म्हणतात:
“जर शरीरावरील तीळ अचानक बदलले, आकारात वाढ झाले, रंग बदलला, कडा असमान झाल्या किंवा रक्तस्त्राव झाला, तर त्वचारोगतज्ज्ञांकडे त्वरित तपासणी करणे आवश्यक आहे. लवकर निदान केल्यास त्वचेच्या कर्करोगावर नियंत्रण मिळवणे सोपे होते.”
याशिवाय, घरच्या घरी नियमित निरीक्षण करून स्वतःच्या त्वचेवर लक्ष ठेवणे खूप उपयुक्त ठरते.
शरीरावरील तीळ केवळ सौंदर्याचा प्रश्न नाही, तर त्वचेच्या आरोग्याची माहिती देणारे संकेत आहेत. बहुतेक तीळ निरुपद्रवी असतात, परंतु अचानक दिसलेले, बदललेले किंवा वेदनादायक तीळ धोकादायक ठरू शकतात.
सामान्य तीळ: जन्मजात किंवा हळूहळू दिसलेले, रंग फिकट, आकार स्थिर
धोकादायक तीळ: रंग बदल, आकार वाढ, असमान कडा, खाज, वेदना किंवा रक्तस्त्राव
सावधगिरी बाळगणे आणि त्वचारोगतज्ज्ञांकडे तपासणी करणे हे त्वचेच्या कर्करोगासारख्या गंभीर समस्यांपासून बचावाचे सर्वोत्तम मार्ग आहेत.
शरीरावर अनेक Moles असल्यास घाबरू नका, पण बदल लक्षात घेणे आणि नियमित तपासणी करणे अत्यावश्यक आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/try-hey-4-natural-hair-masks-today-to-prevent-dryness-and-frizz/
