गुजरातच्या इतिहासातील 7 धक्कादायक सत्य! जूही चावलाच्या सासरच्यांनी आर्थिक संकटात सरकारला कशी दिली मोठी मदत?
बॉलिवूड अभिनेत्री जूही चावला ही केवळ आपल्या अभिनयामुळेच नव्हे तर तिच्या श्रीमंत आणि प्रतिष्ठित सासरच्या घराण्यामुळेही कायम चर्चेत असते. जूहीचे पती जय मेहता हे देशातील मोठ्या उद्योगपतींपैकी एक मानले जातात. मात्र, मेहता कुटुंबाचा इतिहास केवळ उद्योगविश्वापुरता मर्यादित नाही. या घराण्याने गुजरात राज्याच्या इतिहासातील एका अत्यंत कठीण काळात सरकारला आर्थिक मदत करून महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.
आज हजारो कोटी रुपयांच्या उद्योगसाम्राज्याचे मालक असलेल्या मेहता कुटुंबाची सुरुवात अत्यंत साध्या परिस्थितीतून झाली होती. संघर्ष, मेहनत, दूरदृष्टी आणि समाजाप्रती असलेली बांधिलकी यामुळेच हे घराणे आज देशातील प्रतिष्ठित उद्योगसमूहांमध्ये गणले जाते.
Related News
राष्ट्रवादीच्या मिशन 2027 ची तयारी? प्रशांत किशोरांकडे सोपवणार निवडणुकीची कमान?
अंतिम संस्काराचा व्हिडिओ पाठवा… 5100 रुपये पाठवले; वडिलांच्या चितेलाही तिन्ही मुली गैरहजर
EPFO चे मोठे गिफ्ट! आता जुन्या PF खात्यातील अडकलेले पैसे मिळणार झटपट
Donald Trump : डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या सुरक्षेत मोठी घोडचूक? हेलिकॉप्टर आणि विमान आले समोरासमोर
CJP ची आज मोठी घोषणा! सात तासांच्या बैठकीनंतर देशासाठी मोठा निर्णय
‘मी फक्त 3 तास झोपतो’; पीएम मोदींच्या दिनचर्येचा मोठा खुलासा
मोठा वाद! FCRA विधेयकावरून भारताला अमेरिकेचा इशारा; संसदेतील निर्णयाकडे जगाचे लक्ष
FL 2027 बटाट्यावरून पेप्सिको-शेतकरी आमनेसामने; सुप्रीम कोर्टात निर्णायक सुनावणी
Gold Price Crash : 3,857 डॉलरची लेव्हल तुटली तर सोनं थेट इथपर्यंत घसरणार; WGC चा दावा
‘गुंगी गुडिया’ वाद पेटला! नाशिकमध्ये राष्ट्रवादी-काँग्रेस आमने-सामने, चप्पल मारो आंदोलनाने खळबळ
महाराष्ट्र आणि गुजरात वेगळे झाल्यानंतर निर्माण झालेले संकट
1 मे 1960 रोजी तत्कालीन बॉम्बे स्टेटचे विभाजन होऊन महाराष्ट्र आणि गुजरात या दोन स्वतंत्र राज्यांची निर्मिती झाली. भाषावार प्रांतरचनेच्या दृष्टीने हा ऐतिहासिक निर्णय असला तरी नव्या गुजरात राज्यासमोर अनेक आर्थिक आणि प्रशासकीय अडचणी उभ्या राहिल्या.
त्या काळात मुंबई हे देशातील सर्वात मोठे आर्थिक आणि औद्योगिक केंद्र होते. विभाजनानंतर मुंबई महाराष्ट्रात राहिली. त्यामुळे गुजरातकडे स्वतंत्र महसूल व्यवस्था, प्रशासकीय यंत्रणा आणि आर्थिक साधनसंपत्ती उभारण्याचे मोठे आव्हान उभे राहिले.
नवीन राज्य सरकारला कर्मचाऱ्यांचे वेतन देणे, कार्यालयीन खर्च भागवणे आणि विकासकामे सुरू ठेवणे यासाठी मोठ्या निधीची गरज होती. याच काळात काही उद्योगपती पुढे आले आणि त्यांनी सरकारला आर्थिक मदत केली.
नानजी कालिदास मेहता यांनी दिला मदतीचा हात
मेहता कुटुंबाचे प्रमुख उद्योगपती नानजी कालिदास मेहता यांनी गुजरात सरकारच्या आर्थिक अडचणीच्या काळात महत्त्वाची मदत केल्याचे सांगितले जाते.लोहाना इंटरनॅशनल बिझनेस फोरमचे अध्यक्ष सतीशभाई विठलानी यांनी सांगितलेल्या माहितीनुसार, गुजरात सरकारला सुरुवातीच्या काळात मोठ्या आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागत होता. सरकारी कर्मचाऱ्यांचे पगार देण्यासाठीही निधीची कमतरता होती.
अशा वेळी नानजी कालिदास मेहता यांनी सरकारला आर्थिक सहाय्य करून राज्याच्या उभारणीत मोलाचे योगदान दिले.यामुळे त्यांचे नाव केवळ उद्योगपती म्हणूनच नव्हे तर समाजहिताची जाणीव असलेल्या उद्योजकांमध्ये घेतले जाते.
पोरबंदर ते पूर्व आफ्रिका
नानजी कालिदास मेहता यांचा जन्म गुजरातमधील पोरबंदर येथे झाला.वयाच्या अवघ्या 13 व्या वर्षी त्यांनी समुद्रमार्गे पूर्व आफ्रिकेचा प्रवास केला. त्यांच्या हातात भांडवल नव्हते, ओळखी नव्हत्या; मात्र मोठी स्वप्ने आणि मेहनत करण्याची तयारी होती.केनियातील मोम्बासा येथे पोहोचल्यानंतर त्यांनी छोट्या दुकानांमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली. किरकोळ व्यापारातून त्यांनी व्यवसायातील बारकावे शिकले.
संघर्षातून उभे राहिले उद्योगसाम्राज्य
छोट्या दुकानातील कामापासून सुरुवात करून त्यांनी धान्य, कापड, जीवनावश्यक वस्तू आणि इतर व्यापारात प्रवेश केला.व्यवसायातील दूरदृष्टी आणि धाडसी निर्णयांमुळे त्यांनी पूर्व आफ्रिकेतील अनेक देशांमध्ये आपला व्यवसाय वाढवला.
विशेषतः युगांडामध्ये त्यांनी साखर उद्योगात मोठी गुंतवणूक केली.त्यानंतर त्यांच्या उद्योगसमूहाने सिमेंट, पॅकेजिंग, ऊर्जा, रिअल इस्टेट, वित्त, विमा, शेती आणि पायाभूत सुविधा अशा अनेक क्षेत्रांत विस्तार केला.
भारतातही मोठी गुंतवणूक
परदेशात यश मिळाल्यानंतर नानजी कालिदास मेहता यांनी भारताकडेही लक्ष दिले.1920 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात त्यांनी गुजरातमधील पोरबंदर येथे कापड गिरण्या सुरू केल्या.त्यानंतर देशातील अनेक औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये त्यांनी गुंतवणूक केली.त्यांचा निर्यात व्यवसाय आफ्रिका, आशिया आणि इतर देशांपर्यंत विस्तारला.
आज किती मोठे आहे मेहता कुटुंबाचे साम्राज्य?
आज मेहता कुटुंबाचा व्यवसाय विविध क्षेत्रांमध्ये विस्तारलेला आहे.
त्यामध्ये प्रमुख क्षेत्रे अशी आहेत—
- साखर उद्योग
- सिमेंट
- रिअल इस्टेट
- हॉस्पिटॅलिटी
- पायाभूत सुविधा
- ऊर्जा
- वित्त
- विमा
- क्रीडा गुंतवणूक
- पॅकेजिंग उद्योग
या विविध व्यवसायांमुळे मेहता कुटुंब आज भारतातील श्रीमंत उद्योगसमूहांपैकी एक बनले आहे.
जूही चावला आणि जय मेहता
जूही चावला आणि उद्योगपती जय मेहता यांचा विवाह 1995 मध्ये झाला.दोघांनी अनेक वर्षे आपले वैवाहिक आयुष्य माध्यमांपासून दूर ठेवले.आजही जूही अभिनयासोबत व्यवसायात सक्रिय असून ती अनेक उद्योगांमध्ये गुंतवणूक करते.ती इंडियन प्रीमियर लीगमधील कोलकाता नाईट रायडर्स फ्रँचायझीची सहमालकही आहे.
जूही चावलाची एकूण संपत्ती
उपलब्ध अहवालांनुसार जूही चावलाची अंदाजे संपत्ती सुमारे 7,790 कोटी रुपये असल्याचे सांगितले जाते.तर जय मेहता यांचे व्यावसायिक साम्राज्य सुमारे 17,500 कोटी रुपयांहून अधिक मूल्याचे असल्याचा अंदाज व्यक्त केला जातो.या दोघांची गणना भारतातील सर्वात श्रीमंत सेलिब्रिटी जोडप्यांमध्ये केली जाते.
समाजासाठी योगदान
मेहता कुटुंबाने केवळ उद्योगविश्वातच नव्हे तर शिक्षण, आरोग्य, सामाजिक विकास आणि सार्वजनिक हिताच्या अनेक उपक्रमांमध्येही योगदान दिले आहे.गुजरातच्या आर्थिक उभारणीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात त्यांनी केलेली मदत आजही अनेकांकडून उल्लेखली जाते.त्यामुळे हे घराणे उद्योग, समाजसेवा आणि उद्योजकतेचा आदर्श म्हणून पाहिले जाते.
जूही चावला ज्या मेहता कुटुंबाची सून आहे, त्या घराण्याचा इतिहास संघर्ष, कष्ट, उद्योगशीलता आणि समाजाप्रती असलेल्या जबाबदारीने भरलेला आहे. गुजरात राज्याच्या स्थापनेनंतरच्या कठीण काळात सरकारला दिलेल्या आर्थिक मदतीपासून ते आज हजारो कोटी रुपयांचे जागतिक उद्योगसाम्राज्य उभारण्यापर्यंतचा त्यांचा प्रवास प्रेरणादायी मानला जातो. छोट्या दुकानातील कामापासून सुरू झालेला हा प्रवास आज भारतीय उद्योगविश्वातील यशस्वी घराण्यांपैकी एक म्हणून ओळखला जातो.
