परंपरागत पंजाबी मटण करी – घरच्या घरी ढाबा-स्टाइल चवीचा अनुभव
उत्तर भारतातील सर्वात लोकप्रिय आणि जिभेवर रेंगाळणाऱ्या पदार्थांपैकी पंजाबी मटण करी म्हणजे हळूवार शिजवलेली, मसाल्यांच्या समृद्ध थरांनी नटलेली आणि गडद रंगाची खास डिश. कांदा, टोमॅटो, अख्खे मसाले, आलं–लसूण, मोहरीचे तेल आणि संथ आचेवर केलेली शिजवण – या सगळ्यांच्या सुरेख संगमातून तयार होणारी ही करी केवळ जेवण नसून एक परंपरा आहे. हिवाळ्याच्या थंड संध्याकाळी घरभर पसरणारा या करीचा दरवळ खास जेवणाची चाहूल देतो.
ढाब्यावर थांबून खाल्लेली ती मटण करी, लच्छा पराठ्यासोबत घेतलेला पहिला घास आणि गुळगुळीत, जाडसर रस – या आठवणी अनेकांना आजही भुरळ घालतात. तीच चव घरच्या स्वयंपाकघरात आणण्यासाठी योग्य पद्धत, वेळ आणि संयम लागतो. एकदा का मसाले नीट परतले, कांदा योग्य रंगात आला आणि मटण संथ शिजलं, की पंजाबी मटण करी आपल्या पूर्ण दिमाखात तयार होते.
पंजाबी मटण करी म्हणजे काय?
पंजाबी मटण करी ही उत्तर भारतीय परंपरेतून आलेली, जाडसर रसाची मांसाहारी डिश आहे. या करीची खास ओळख म्हणजे:
गडद तपकिरी-तांबूस रंग
अख्ख्या मसाल्यांचा सुगंध
मोहरीच्या तेलाची झणझणीत झलक
दीर्घ वेळ संथ शिजवलेले नरम मटण
ही केवळ झटपट बनवायची डिश नाही. प्रत्येक टप्पा एकमेकात मिसळत जातो, आणि त्यामुळेच ताटात येते ती खरी पंजाबी चव.
का आहे पंजाबी मटण करी इतकी लोकप्रिय?
पंजाबी मटण करी ही फक्त भुकेपुरती मर्यादित नाही, तर अनेकांसाठी घरची आठवण, रविवारचे खास जेवण, हिवाळ्यातील उष्णतेचा आधार आणि सणासुदीचा स्वाद आहे.
कांद्याचा खोल रंग, मोहरीच्या तेलाची झणझण, अख्ख्या मसाल्यांची उब – हे सारे मिळून जी चव तयार होते, ती माणसाला आपुलकीची वाटते. म्हणूनच ढाब्यावरून ते घरापर्यंत, विशेष जेवणात किंवा कुटुंबासोबतचा वेळ रंगवताना ही करी हमखास दिसते.
पंजाबी मटण करीसाठी आवश्यक साहित्य
ही करी करताना दर्जेदार साहित्य महत्त्वाचे असते:
हाडांसह मटण – 750 ग्रॅम
मोठे कांदे – 3 (चिरलेले)
टोमॅटो – 2 (चिरलेले)
आलं–लसूण पेस्ट – 3 टेबलस्पून
दही – 1 कप
मोहरीचे तेल – 4 टेबलस्पून
तमालपत्र – 2
काळी वेलची – 2
लवंग – 5
दालचिनी – 1 तुकडा
मिरी – 6 ते 8
हळद – 1 चमचा
लाल तिखट – 2 चमचे
मीठ – चवीनुसार
हाडांसह की बोनलेस मटण?
| प्रकार | फायदा |
|---|---|
| हाडांसह मटण | हाडांमधील रस करीला खोल चव देतो |
| बोनलेस मटण | सोयीस्कर, पण जास्त शिजवलं नाही तर कडक होतं |
| मिक्स कट्स | रसाळपणा आणि सोय दोन्ही मिळतात |
परंपरागत पंजाबी करीसाठी हाडांसह मटण सर्वोत्तम मानलं जातं.
परफेक्ट पंजाबी मटण करीसाठी 5 खास टिप्स
1. योग्य मटण निवडा
खांदा किंवा पायाचे हाडांसह तुकडे वापरा. हे रसाळ राहतात आणि मसाले छान शोषून घेतात.
2. योग्य मॅरिनेशन
दही, आलं–लसूण पेस्ट, हळद, तिखट आणि मीठ लावून किमान एक तास मॅरिनेट करा. शक्य असल्यास रात्रभर ठेवल्यास चव अधिक उठून दिसते.
3. कांदा नीट परतावा
कांदा खोल सोनेरी-तपकिरी रंगाचा होईपर्यंत परतायला हवा. फिकट रंगात राहिल्यास करीची चव आणि रंग दोन्ही कमी पडतात.
4. अख्खे मसाले विसरू नका
तमालपत्र, काळी वेलची, लवंग, दालचिनी आणि मिरी मोहरीच्या तेलात परतल्यावर जो सुगंध येतो, तोच पंजाबी करीचा गाभा आहे.
5. संथ शिजवा
करीला लो फ्लेमवर निवांत शिजू द्या. घाई केल्यास मटण कडक राहू शकतं आणि मसाल्यांची चव नीट मिसळत नाही.
पंजाबी मटण करी कृती
मॅरिनेशन
मटणात दही, आलं–लसूण पेस्ट, हळद, लाल तिखट आणि मीठ मिसळा. किमान एक तास झाकून ठेवा.
शिजवण्याची पद्धत
कढईत मोहरी तेल गरम करून तमालपत्र, लवंग, दालचिनी, मिरी व काळी वेलची परतून सुगंध सोडू द्या.
कांदे घालून खोल तपकिरी होईपर्यंत परतवा.
टोमॅटो घालून मसाला घट्ट होईपर्यंत शिजवा.
मॅरिनेट केलेलं मटण घाला व मसाल्यात नीट परता.
गरजेनुसार पाणी घालून झाकण ठेवा आणि मंद आचेवर मटण नरम होईपर्यंत शिजवा.
ग्रेव्ही हवी तशी घट्ट झाली की गॅस बंद करा.
मटण करी करताना टाळावयाच्या चुका
लवकर पाणी घालणं – मसाला पातळ होतो
सतत जास्त आचेवर शिजवणं – मटण कडक होतं
कांदे अपुरे परतणं – करीची चव सपक होते
अख्खे मसाले टाळणं – सुगंध कमी पडतो
संथ शिजवण्यावर अधीर होणं – खरी चव मिळत नाही
कसं वाढावं पंजाबी मटण करी?
लच्छा पराठा, पोळी, नान किंवा पाव सोबत
वाफाळलेला भात किंवा जिरा राईस
बाजूला कांद्याच्या कापा, लिंबाचा तुकडा व हिरवी मिरची
हलका कोशिंबीर किंवा सॅलड दिल्यास जेवण संतुलित होतं आणि करीची समृद्ध चव प्रकर्षाने जाणवते.
परंपरागत पंजाबी मटण करी म्हणजे केवळ एक रेसिपी नाही, तर संयम, वेळ आणि मसाल्यांच्या सुरेल संगमातून तयार होणारी अनुभूती आहे. योग्य पद्धतीनं केली तर घरच्या घरी ढाबा-स्टाइल चव सहज मिळू शकते. पुढच्या सुट्टीला किंवा खास जेवणासाठी ही कृती करून पहा आणि आपल्या कुटुंबियांना, मित्रमैत्रिणींना पंजाबी स्वादाचा अविस्मरणीय अनुभव द्या.
