हिवाळ्यातील पारंपरिक गोड पदार्थाला आरोग्याची जोड : चविष्ट आणि पौष्टिक Traditional Beetroot Halwa
हिवाळा म्हटला की अंगात उब देणारे पदार्थ, घरात दरवळणारा तुपाचा सुगंध आणि गोडाचा मोह आवरता येत नाही. अशाच हिवाळी खास पदार्थांपैकी एक म्हणजे Beetroot Halwa. रंगाने आकर्षक, चवीने समृद्ध आणि आरोग्यदृष्ट्या फायदेशीर असा हा Beetroot Halwa पारंपरिक गोड पदार्थांना एक आरोग्यदायी ट्विस्ट देतो. केवळ चवीलाच नव्हे, तर पोषणमूल्यांनाही महत्त्व देणाऱ्यांसाठी बीटरूट हलवा हा उत्तम पर्याय ठरतो.
हिवाळा आणि Beetroot चे नाते
Beetroot ही थंड हवामानात उत्तम वाढणारी भाजी आहे. ऑक्टोबर ते मार्च हा तिचा मुख्य हंगाम मानला जातो. विशेषतः फेब्रुवारी आणि मार्च महिन्यात मिळणारी Beetroot अधिक गोड, रसाळ आणि मऊ असते. कोवळी Beetroot किसायला सोपी असते आणि पटकन शिजते, तर जुनी बीटरूट कधी कधी तंतुमय आणि मातीचा स्वाद देणारी असते. त्यामुळे चवदार हलव्यासाठी हंगामी आणि ताजी Beetroot निवडणे फार महत्त्वाचे ठरते.
आयुर्वेदिक दृष्टिकोनातून Beetroot
आयुर्वेदानुसार Beetroot ही उष्ण गुणधर्माची भाजी आहे. हिवाळ्यात पचनशक्ती मंदावते, शरीरात ऊर्जा कमी वाटते, अशा वेळी बीटरूटसारखे उष्ण गुणधर्म असलेले पदार्थ शरीराला उब देतात. बीटरूटचा गडद लाल रंग, मातीसारखी चव आणि खनिजांनी भरलेले गुणधर्म शरीराला आतून बळकटी देतात. त्यामुळे बीटरूट हलवा हा केवळ गोड पदार्थ न राहता हिवाळ्यातील एक “कम्फर्ट फूड” बनतो.
Related News
Beetrootचे पोषणमूल्य
Beetroot ही फोलेट, मॅंगनीज, पोटॅशियम आणि आयर्न यांसारख्या महत्त्वाच्या पोषक घटकांनी समृद्ध आहे. हे घटक रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यास, रक्ताभिसरण सुधारण्यास आणि थकवा कमी करण्यास मदत करतात. याशिवाय Beetroot मध्ये ‘बेटालाइन्स’ नावाचे शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट्स असतात, जे शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस कमी करतात. बीटरूटचा लालभडक रंग केवळ दिसायला सुंदर नसून तो तिच्या पोषणशक्तीचा पुरावाही आहे.
कमी साखरेत अधिक चव
Beetrootमध्ये नैसर्गिक साखर साधारणपणे ६ ते ७ ग्रॅम प्रति १०० ग्रॅम इतकी असते. त्यामुळे गाजराच्या हलव्यापेक्षा किंवा धान्यांपासून बनवलेल्या गोड पदार्थांपेक्षा यामध्ये कमी साखर वापरली तरी चालते. शिजताना ही नैसर्गिक साखर कॅरामेलाइज होते आणि हलव्याला खोल, समृद्ध चव मिळते. त्यामुळे कमी प्रमाणात रिफाइंड साखर वापरूनही अप्रतिम चव साधता येते.
घरच्या घरी बीटरूट हलवा कसा बनवायचा?
साहित्य (६–८ जणांसाठी)
५०० ग्रॅम ताजी, मध्यम आकाराची बीटरूट
३ कप फुल-फॅट दूध
६ टेबलस्पून तूप (थोडे थोडे वापरण्यासाठी)
¼ ते ⅓ कप साखर (चवीनुसार)
१५–२० काजू, अर्धे कापलेले
½ टीस्पून वेलची पावडर (किंवा ४–५ वेलची)
ऐच्छिक: ¼ टीस्पून गुलाबजल, ½ कप खवा
कृती
स्टेप १ : बीटरूटची तयारी
बीटरूट स्वच्छ धुऊन सोलून घ्या. मध्यम किसणीने किसा. फार बारीक किसू नका, नाहीतर शिजल्यावर लगदा होईल.
स्टेप २ : परतणे
जाड तळाच्या कढईत १ टेबलस्पून तूप गरम करा. त्यात किसलेली बीटरूट घालून ३–५ मिनिटे परतून घ्या, जोपर्यंत कच्चा वास जात नाही.
स्टेप ३ : दूध घालणे
दूध घालून ढवळा. मिश्रण पातळ वाटेल, पण ते स्वाभाविक आहे. झाकण ठेवून मध्यम आचेवर शिजू द्या.
स्टेप ४ : दूध आटवणे
१०–१५ मिनिटांनंतर झाकण काढा आणि दूध आटवू द्या. साधारण २०–३० मिनिटांत दूध एकतृतीयांश होईल आणि बीटरूट मऊ शिजेल.
स्टेप ५ : साखर घालणे
आता साखर घाला. साखर घातल्यावर मिश्रण पुन्हा सैल होईल, पण काळजी करू नका.
स्टेप ६ : तूप हळूहळू घालणे
उरलेले तूप थोड्या थोड्या प्रमाणात १०–१५ मिनिटांत घालत रहा. प्रत्येक वेळी नीट ढवळा.
स्टेप ७ : स्वाद वाढवणे
वेलची पावडर, भाजलेले काजू, खवा किंवा गुलाबजल घाला. २–३ मिनिटे शिजवा.
स्टेप ८ : हलवा तयार
हलवा कढईच्या कडांना सुटू लागला आणि चमकदार दिसू लागला की तो तयार. एकूण वेळ : ४५–६० मिनिटे.
हा हलवा का यशस्वी होतो?
फुल-फॅट दूध हलव्याला क्रीमीपणा देते
तूप हळूहळू घातल्याने तेलकटपणा येत नाही
साखर योग्य वेळी घातल्याने चव आणि पोत उत्तम राहतो
मंद आचेवर शिजवल्याने कॅरामेलाइजेशन परफेक्ट होते
साठवणूक कशी करावी?
खोलीच्या तापमानात : १–२ दिवस टिकतो
फ्रिजमध्ये : ५–७ दिवस टिकतो
फ्रीजरमध्ये : २–३ महिने टिकतो
का आवडेल हा हलवा?
बीटरूट हलवा हा फक्त गोड पदार्थ नाही, तर हिवाळ्यातील एक सुंदर परंपरा आहे. तो शरीराला उब देतो, मनाला समाधान देतो आणि रोजच्या धावपळीत थोडा थांबायला भाग पाडतो. झटपट पदार्थांच्या युगात, संयमाने बनवलेला हा हलवा खरोखरच वेगळा आनंद देतो.
हिवाळ्यात एकदा तरी घरच्या घरी बीटरूट हलवा करून पाहा – चव आणि आरोग्य यांचा सुरेख संगम नक्कीच अनुभवता येईल.
read also : https://ajinkyabharat.com/10-reasons-why-carom-seed-water-is-best-for-your-weight-loss/
