चीनची अमेरिकेला थेट धमकी; इराणवरील हल्ल्यामुळे जागतिक तणाव वाढण्याची शक्यता
अमेरिका, चीन आणि इराण यांच्यातील तणाव पुन्हा एकदा वाढल्याचे चित्र दिसत आहे. United States आणि Iran यांच्यातील संघर्ष तीव्र होत असताना आता China ने अमेरिकेला थेट इशारा दिल्याने आंतरराष्ट्रीय राजकारणात खळबळ उडाली आहे. इराणवर हल्ला झाल्यास चीनकडून महत्त्वाचा पुरवठा बंद करण्याची धमकी देण्यात आल्याची चर्चा आहे.
अमेरिका-इराण तणाव शिगेला
गेल्या काही दिवसांपासून अमेरिका आणि इराणमधील संबंध बिघडले आहेत. अमेरिकेकडून इराणवर लष्करी कारवाईची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. अमेरिकेचे लष्कर कोणत्याही परिस्थितीत हल्ल्यासाठी सज्ज असल्याचे सांगितले जात आहे.
दुसरीकडे इराणनेही आक्रमक भूमिका घेतली असून हल्ला झाल्यास प्रत्युत्तर देण्याचा इशारा दिला आहे. दोन्ही देशांतील संघर्ष वाढल्यास मध्यपूर्व प्रदेशातील परिस्थिती अधिक अस्थिर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
चीनची अमेरिकेला धमकी; दुर्मिळ खनिज पुरवठा बंद करण्याचा इशारा
चीनने अमेरिकेला दिलेल्या धमकीमुळे जागतिक बाजारात चिंता वाढली आहे. वृत्तांनुसार, चीनने स्पष्ट केले की जर अमेरिका इराणवर लष्करी हल्ला केला तर चीन दुर्मिळ खनिजांचा पुरवठा थांबवू शकतो.
China हा जगातील दुर्मिळ खनिजांचा सर्वात मोठा पुरवठादार मानला जातो. अमेरिकेला लागणाऱ्या दुर्मिळ खनिजांपैकी जवळपास 90 टक्के पुरवठा चीनकडून होतो, अशी माहिती समोर आली आहे.
ही खनिजे आधुनिक संरक्षण तंत्रज्ञानासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहेत. मिसाईल मार्गदर्शन प्रणाली, फायटर जेट इंजिन आणि इलेक्ट्रॉनिक चिप निर्मितीमध्ये या खनिजांचा वापर केला जातो. त्यामुळे पुरवठा थांबवल्यास अमेरिकेच्या संरक्षण उद्योगावर परिणाम होऊ शकतो.
लष्करी उद्योगांवर परिणाम होण्याची शक्यता
विश्लेषकांच्या मते, चीनने पुरवठा थांबवल्यास पुढील 48 तासांत अमेरिकेतील संरक्षण उद्योगांवर परिणाम होऊ शकतो. शस्त्र निर्मिती आणि तांत्रिक उपकरणांच्या उत्पादनावर मर्यादा येऊ शकतात.
United States Department of Defense संबंधित उद्योगांना कच्चा माल टंचाईचा सामना करावा लागू शकतो, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे.
चीनचा इराणला पाठिंबा का?
चीन आणि इराण यांच्यात ऊर्जा क्षेत्रात मजबूत संबंध आहेत. इराणकडून चीनला मोठ्या प्रमाणात तेल पुरवठा होतो. आकडेवारीनुसार चीन दररोज सुमारे 1.8 दशलक्ष बॅरल तेल खरेदी करतो.
Iran चे सुमारे 80 टक्के तेल चीन खरेदी करतो, अशी माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे ऊर्जा सुरक्षिततेसाठी चीन इराणला समर्थन देत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
जागतिक राजकारणात नवा संघर्ष निर्माण होण्याची भीती
अमेरिका आणि चीन या दोन्ही महासत्तांमधील तणाव जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी चिंतेचा विषय ठरू शकतो. व्यापार युद्ध, ऊर्जा संकट आणि संरक्षण तंत्रज्ञानावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
United States सरकार इराणवरील धोरणांबाबत अद्याप स्पष्ट भूमिका जाहीर केलेली नाही. मात्र लष्करी तज्ञ परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.
दुर्मिळ खनिजांचे महत्त्व
दुर्मिळ खनिजे आधुनिक तंत्रज्ञानाचा आधार मानली जातात. इलेक्ट्रिक वाहन उद्योग, संरक्षण उपकरणे आणि डिजिटल तंत्रज्ञानासाठी या खनिजांची गरज असते.
World Trade Organization च्या अहवालानुसार जागतिक पुरवठा साखळीतील अस्थिरता अर्थव्यवस्थेला धक्का देऊ शकते.
मध्यपूर्वेत युद्धाची शक्यता?
जर अमेरिका आणि इराण यांच्यात संघर्ष वाढला तर संपूर्ण मध्यपूर्व प्रदेश अस्थिर होऊ शकतो. ऊर्जा बाजार, तेल दर आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर मोठा परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
अमेरिकेसमोरील आव्हाने
United States साठी दुर्मिळ खनिजांचा सुरक्षित पुरवठा राखणे हे सध्या अत्यंत महत्त्वाचे धोरणात्मक उद्दिष्ट मानले जात आहे. आधुनिक संरक्षण तंत्रज्ञान, इलेक्ट्रॉनिक उद्योग आणि ऊर्जा क्षेत्रासाठी दुर्मिळ खनिजांची मोठ्या प्रमाणात आवश्यकता असते. त्यामुळे अमेरिका सरकार देशांतर्गत खनिज उत्पादन वाढवण्यावर विशेष लक्ष देत असल्याचे सांगितले जाते. जागतिक बाजारपेठेत पुरवठा साखळीतील अस्थिरता टाळण्यासाठी स्वतःच्या खनिज स्रोतांचा विकास करणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
China कडून होणाऱ्या खनिज पुरवठ्यावर अमेरिकेचे मोठे अवलंबित्व असल्याने धोरणात्मक धोके निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे United States Department of Energy आणि संरक्षण विभागाकडून खनिज उत्पादन वाढवण्यासाठी विविध प्रकल्प राबवले जात आहेत. स्थानिक खाण उद्योगांना प्रोत्साहन देणे, नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर करणे आणि पर्यावरणीय नियमांचे पालन करत उत्पादन वाढवणे यावर भर दिला जात आहे.
विश्लेषकांच्या मते, भविष्यात जागतिक राजकारण आणि व्यापार संघर्षामुळे दुर्मिळ खनिजांचा प्रश्न अधिक महत्त्वाचा ठरू शकतो. विशेषतः इलेक्ट्रिक वाहन उद्योग, सेमीकंडक्टर उत्पादन आणि संरक्षण उपकरण निर्मितीसाठी या खनिजांचा पुरवठा स्थिर असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे अमेरिका सरकार दीर्घकालीन धोरण आखण्याच्या तयारीत असल्याचे सांगितले जात आहे.
चीनची धमकी, अमेरिका-इराण संघर्ष आणि जागतिक ऊर्जा राजकारण यामुळे आंतरराष्ट्रीय तणाव वाढला आहे. भविष्यात या तीन देशांतील संबंध कसे बदलतात याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/2026-thinking-of-leaving-job-cut-financial-planning-in-half/
