Sharad Pawar : दोन्ही राष्ट्रवादींच्या विलीनीकरणानंतर शरद पवारांचा मोठा निर्णय? राजकीय वर्तुळात खळबळ
Sharad Pawar हे देशातील ज्येष्ठ आणि अनुभवी राजकारणी म्हणून ओळखले जातात. पाच दशकांहून अधिक काळ त्यांनी राज्य आणि राष्ट्रीय पातळीवर प्रभावी राजकारण केले आहे. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री, संरक्षणमंत्री तसेच कृषिमंत्री म्हणून त्यांनी विविध जबाबदाऱ्या सांभाळल्या. १९९९ साली त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची स्थापना केली आणि राज्याच्या राजकारणात स्वतंत्र ओळख निर्माण केली. संयमी, अभ्यासू आणि राजकीय डावपेचात पारंगत अशी त्यांची प्रतिमा आहे. बदलत्या राजकीय परिस्थितीतही त्यांनी संघटनबांधणी आणि कार्यकर्त्यांशी संवाद यावर भर दिला. त्यामुळेच आजही महाराष्ट्राच्या राजकारणात शरद पवार हे प्रभावी आणि निर्णायक नेतृत्व म्हणून पाहिले जातात.
राज्यात सध्या सर्वाधिक चर्चेत असलेला विषय म्हणजे राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दोन्ही गटांच्या संभाव्य विलीनीकरणाचा. एकीकडे दावे-प्रतिदावे, तर दुसरीकडे पडद्यामागील हालचालींना वेग आला असतानाच आता आणखी एक मोठी माहिती समोर येत आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, दोन्ही गट एकत्र आल्यानंतर ज्येष्ठ नेते Sharad Pawar हे सक्रिय राजकारणातून अलिप्त होण्याचा विचार करत होते. या चर्चेमुळे राज्याच्या राजकीय वर्तुळात पुन्हा एकदा खळबळ उडाली आहे.
विलीनीकरणाचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर
राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये झालेल्या फुटीनंतर Ajit Pawar यांच्या नेतृत्वाखाली एक गट वेगळा झाला, तर Sharad Pawar यांच्या नेतृत्वाखालील गट स्वतंत्रपणे कार्यरत राहिला. मात्र अलीकडील राजकीय घडामोडींनंतर दोन्ही गट पुन्हा एकत्र येण्याच्या चर्चा रंगल्या.
राष्ट्रवादी शरद पवार गटाचे आमदार Rohit Pawar यांनी काही दिवसांपूर्वी मोठा दावा करत सांगितले होते की, दोन्ही राष्ट्रवादींच्या विलीनीकरणानंतर पक्षाच्या संघटनात्मक पातळीवर मोठे बदल होणार होते. त्यांच्या दाव्यानुसार, विलीनीकरण झाल्यास Amol Kolhe यांची प्रदेशाध्यक्षपदी नियुक्ती होऊ शकली असती आणि याबाबत चर्चा देखील झाली होती.
‘१२ तारखेला घोषणा’ – शरद पवारांचा गौप्यस्फोट
स्वतः Sharad Pawar यांनीही काही दिवसांपूर्वी बोलताना दोन्ही गट एकत्र येण्याच्या चर्चांना दुजोरा दिला होता. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले होते की, विलीनीकरणाबाबत चर्चा सकारात्मक टप्प्यावर पोहोचली होती आणि १२ तारखेला त्यासंदर्भात घोषणा होणार होती. मात्र काही कारणास्तव ती घोषणा पुढे ढकलली गेल्याचे सांगितले जाते.
या विधानानंतर राजकीय वर्तुळात तर्क-वितर्कांना उधाण आले. अनेकांनी याला राज्यातील बदलत्या राजकीय समीकरणांची नांदी मानले.
अमोल कोल्हेंचा नवा दावा
दरम्यान, प्रसारमाध्यमांशी बोलताना Amol Kolhe यांनी आणखी एक महत्त्वाचा खुलासा केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, विलीनीकरणानंतर ज्येष्ठ नेते Chhagan Bhujbal यांना राज्यसभेवर पाठवण्याचा विचार होता.
सध्या देशात जनगणनेचे काम सुरू असताना ओबीसी संदर्भातील स्वतंत्र कॉलम नसल्याचा मुद्दा चर्चेत आहे. अशा पार्श्वभूमीवर भुजबळांसारखा अभ्यासू आणि अनुभवी नेता वरिष्ठ सभागृहात असावा, अशी सर्वांची भावना होती. याबाबत अजित पवारांसोबत चर्चा झाल्याचेही कोल्हे यांनी नमूद केले. बोलता बोलता अजित पवारांनी विलीनीकरणानंतर भुजबळ राज्यसभेत जाऊ शकतात, असे संकेत दिल्याचा दावा त्यांनी केला.
सर्वात मोठी चर्चा – शरद पवारांचा राजकारणातून अलिप्त होण्याचा विचार?
या सर्व चर्चांदरम्यान सर्वाधिक लक्ष वेधून घेणारी माहिती म्हणजे, विलीनीकरण पूर्ण झाल्यानंतर Sharad Pawar हे सक्रिय राजकारणातून अलिप्त होण्याचा विचार करत होते. सूत्रांच्या माहितीनुसार, पक्षाची सर्व सूत्रे Ajit Pawar यांच्या हाती सोपवून शरद पवार सामाजिक आणि संघटनात्मक कार्यात अधिक लक्ष देणार होते.
शरद पवार यांचा राज्यसभेचा कार्यकाळही संपत आला आहे. अशा वेळी त्यांनी सक्रिय राजकारणातून एक पाऊल मागे घेण्याचा विचार केला होता, अशी चर्चा रंगत आहे. मात्र त्याचवेळी अजित पवार यांची इच्छा होती की, शरद पवार यांनी पुन्हा एकदा राज्यसभेवर जावे आणि मार्गदर्शक म्हणून सक्रिय राहावे.
राष्ट्रवादीचे भवितव्य कोणत्या दिशेने?
राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या स्थापनेपासून आजवरचा प्रवास पाहिला, तर Sharad Pawar हेच पक्षाचे मुख्य आधारस्तंभ राहिले आहेत. त्यांच्या नेतृत्वाखाली पक्षाने राज्यात तसेच केंद्रात महत्त्वाची भूमिका बजावली. मात्र अलीकडील फुटीनंतर पक्ष दोन गटांत विभागला गेला आणि कार्यकर्त्यांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले.
जर विलीनीकरण प्रत्यक्षात आले असते आणि त्यानंतर शरद पवार यांनी सक्रिय राजकारणातून अलिप्त होण्याचा निर्णय घेतला असता, तर राज्याच्या राजकारणात मोठी पोकळी निर्माण झाली असती, असे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे.
अजित पवारांकडे सर्व जबाबदारी?
सूत्रांच्या माहितीनुसार, विलीनीकरणानंतर पक्षाची सर्व संघटनात्मक आणि राजकीय जबाबदारी Ajit Pawar यांच्या खांद्यावर येणार होती. राज्यातील आगामी निवडणुका, संघटनबांधणी आणि राजकीय धोरणे याची सूत्रे ते सांभाळणार होते.
यामुळे राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये पिढीबदलाचे चित्र स्पष्ट झाले असते. शरद पवार मार्गदर्शकाच्या भूमिकेत आणि अजित पवार कार्यकारी प्रमुख म्हणून काम करताना दिसले असते.
कार्यकर्त्यांमध्ये संभ्रम
दरम्यान, या सर्व घडामोडींमुळे कार्यकर्त्यांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण आहे. विलीनीकरण खरोखर होणार का? शरद पवार खरोखरच अलिप्त होणार का? की हे केवळ राजकीय रणनीतीचा भाग आहे? या प्रश्नांची उत्तरे अद्याप स्पष्ट झालेली नाहीत. राज्यातील बदलत्या राजकीय समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या भवितव्याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
अंतिम चित्र काय?
सध्या तरी विलीनीकरणाबाबत अधिकृत घोषणा झालेली नाही. मात्र विविध नेत्यांच्या विधानांमुळे आणि सूत्रांकडून मिळणाऱ्या माहितींमुळे चर्चांना उधाण आले आहे.
जर विलीनीकरण झाले आणि त्यानंतर Sharad Pawar यांनी राजकारणातून अलिप्त होण्याचा निर्णय घेतला, तर तो राज्याच्या राजकारणातील ऐतिहासिक टप्पा ठरेल. अनेक दशकांपासून सक्रिय असलेल्या या ज्येष्ठ नेत्याच्या निर्णयाचा परिणाम केवळ राष्ट्रवादीपुरता मर्यादित राहणार नाही, तर राज्याच्या सत्तासमीकरणांवरही होऊ शकतो.
सध्या मात्र सर्वांचे लक्ष पुढील अधिकृत घोषणेकडे लागले आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे भवितव्य, नेतृत्वाची दिशा आणि राज्यातील राजकीय घडामोडी यांचे चित्र पुढील काही दिवसांत अधिक स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
