संजय राऊत on Uddhav Thackeray–Raj Thackeray :‘महाराष्ट्र पालथा घातला असता तर निकाल बदलले असते’; सामनातून संजय राऊतांचे ठाकरे बंधूंना टोले, विरोधकांना खणखणीत फटकारा
संजय राऊत यांनी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांनंतर राज्यातील बदलत्या राजकीय चित्रावर भाष्य करत पक्षाचे मुखपत्र Saamana मधील संपादकीयातून रोखठोक भूमिका मांडली. सत्ताधारी भाजप-शिंदे-राष्ट्रवादी आघाडीच्या विजयामागे बूथ पातळीवरील मजबूत संघटन, प्रभावी रणनीती आणि आक्रमक प्रचार हे महत्त्वाचे घटक ठरल्याचे त्यांनी नमूद केले. त्याचवेळी महाविकास आघाडीच्या पिछेहाटीवर आत्मपरीक्षणाची गरज असल्याचे स्पष्ट करत केवळ सत्ताधाऱ्यांना दोष देऊन चालणार नाही, असा खणखणीत इशारा दिला. तलवारीला तलवार भिडवणारे नेतृत्वच महाराष्ट्रात टिकेल, असे सांगत त्यांनी विरोधकांना अधिक सक्रिय होण्याचे आवाहन केले. उद्धव आणि राज ठाकरे यांनी राज्यभर जोरदार प्रचार केला असता तर निकाल वेगळे लागले असते, असे मत व्यक्त करत त्यांनी ठाकरे बंधूंनाही अप्रत्यक्ष फटकारा लगावला.
महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचे निकाल लागल्यानंतर राज्याच्या राजकारणात नव्याने चर्चांना उधाण आले आहे. विधानसभेतील पराभवानंतर महाविकास आघाडीला (एमव्हीए) स्थानिक पातळीवरही मोठी पिछेहाट सहन करावी लागली. या पार्श्वभूमीवर संजय Raut यांनी पक्षाचे मुखपत्र Saamana मधील संपादकीयातून सत्ताधारी आणि विरोधक दोघांनाही लक्ष्य करत रोखठोक विश्लेषण मांडले. विशेष म्हणजे, या लेखातून त्यांनी दस्तुरखुद्द ठाकरे बंधू—Uddhav Thackeray आणि Raj Thackeray—यांचे कान टोचत नेतृत्वाच्या सक्रियतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
संपादकीयात संजय राऊतांनी स्पष्ट शब्दांत नमूद केले की, “सत्ताधाऱ्यांना दोष देऊन विरोधकांची जबाबदारी संपत नाही. तलवारीला तलवार भिडवणारे नेतृत्वच महाराष्ट्रात टिकणार.” या विधानाने त्यांनी महाविकास आघाडीतील नैराश्याला थेट आव्हान दिले आहे.
स्थानिक स्वराज्य निवडणुका : भाजप-शिंदे-राष्ट्रवादीची सरशी
जिल्हा परिषद, पंचायत समित्या आणि महापालिका निवडणुकांमध्ये सत्ताधारी आघाडीने प्रभावी कामगिरी केली. Bharatiya Janata Party (भाजप), Shiv Sena (शिंदे गट) आणि Nationalist Congress Party (अजित पवार गट) यांनी ग्रामीण भागात मजबूत पकड दाखवली.
राऊतांच्या मते, ग्रामीण महाराष्ट्रात भाजपने ‘बुथ’ पातळीवर कार्यकर्त्यांचे जाळे निर्माण केले आहे. ज्या भागात स्वतःचे कार्यकर्ते नव्हते, तेथे इतर पक्षांतील प्रभावी स्थानिक नेते थेट पक्षात सामील करून घेतले. “निवडणुका जिंकताना कोणतेही सोवळे भाजप पाळत नाही,” असे निरीक्षण त्यांनी नोंदवले. ग्रामीण भागातील कारखानदार, सहकारी संस्थांचे संचालक, स्थानिक ‘तालेवार’ व्यक्ती यांना पक्षात ओढून संघटन बळकट करण्यात आले, असा त्यांचा दावा आहे.
जिल्हा परिषद निवडणुकीत शिंदे गटाला १६२ जागा मिळाल्या, तर राष्ट्रवादीच्या अजित पवार गटाने १६५ जागा जिंकल्या. रत्नागिरी आणि रायगडमध्ये शिंदे गटाची सत्ता आली, तर सिंधुदुर्ग भाजपच्या ताब्यात गेला—या आकडेवारीकडे राऊतांनी विशेष लक्ष वेधले.
फडणवीस-शिंदे यांची रणनीती
संपादकीयात Devendra Fadnavis यांच्या कार्यपद्धतीचे विश्लेषण करताना राऊत म्हणतात की, फडणवीस स्वतः निवडणुकीच्या रणांगणात उतरले. ग्रामीण भागात प्रमुख नेत्यांनी व्यापक दौरे केले. “निवडणूक लढवणे हाच एककलमी कार्यक्रम” त्यांनी राबवला, असे ते म्हणतात.
त्याचप्रमाणे Eknath Shinde यांच्यासाठी प्रत्येक निवडणूक ही अस्तित्वाची लढाई ठरते. त्या अनुषंगाने त्यांनी आक्रमक रणनीती आखली. पैशांचे बळ, स्थानिक समीकरणे आणि संघटनशक्ती यांचा योग्य वापर करून शिंदे गटाने जिल्हा परिषद स्तरावर मोठी झेप घेतली, असा आरोपही राऊतांनी केला.
राष्ट्रवादीबाबत भाष्य : सहानुभूती की संघटन?
राऊतांनी राष्ट्रवादीच्या दोन्ही गटांवर भाष्य करताना सांगितले की, Sharad Pawar यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष विलीनीकरणाच्या गुंत्यात अडकला. पुण्यात विजय मिळवूनही त्यांच्या राजकारणाकडे लोक गांभीर्याने पाहतील का, असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला.
दुसरीकडे, अजित पवारांच्या अपघाती निधनानंतर निर्माण झालेल्या सहानुभूतीच्या लाटेचा फायदा त्यांच्या गटाला झाला, असे राऊतांनी नमूद केले. १६५ जागांची कामगिरी ही केवळ संघटनशक्ती नव्हे, तर भावनिक लाटेचा परिणाम असल्याचा सूचक उल्लेख त्यांनी केला.
शिवसेनेची पीछेहाट : विचारांची माघार?
संजय राऊतांच्या संपादकीयातील सर्वाधिक ठळक भाग म्हणजे शिवसेनेच्या घसरलेल्या प्रभावावर केलेले चिंतन. “महाराष्ट्राच्या राजकारणातील खन्या शिवसेनेची पीछेहाट म्हणजे विचारांची पीछेहाट,” असे ते म्हणाले.
त्यांच्या मते, शिंदे यांचे नेतृत्व ठाकरे कुटुंबापेक्षा मोठे नाही; तरी प्रत्येक निवडणुकीत शिंदे आघाडी घेत आहेत, हे चमत्कारिक आहे. ही परिस्थिती विरोधी पक्षांच्या कमकुवत रणनीतीचे लक्षण आहे. वाढती राजकीय भूक आणि व्यापारीकरणाच्या आरोपांवर बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, फक्त सत्ताधाऱ्यांवर दोष टाकून चालणार नाही.
ठाकरे बंधूंना फटकारा
या संपादकीयातील सर्वाधिक चर्चेचा मुद्दा म्हणजे ठाकरे बंधूंवरील टीका. राऊतांनी थेट म्हटले की, “स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांत उद्धव व राज ठाकरे यांनी महाराष्ट्र पालथा घातला असता तर निकालाचे आकडे बदलले असते.”
ही टिप्पणी म्हणजे केवळ टोला नव्हे, तर नेतृत्वाच्या सक्रियतेवर प्रश्नचिन्ह आहे. स्थानिक पातळीवर कार्यकर्ते लढले; पण राज्यव्यापी नेतृत्वाची कमतरता जाणवली, असे त्यांनी सूचित केले. मोदी-शहा-फडणवीस-शिंदे यांनी राजकारणाचे व्यापारीकरण केले, असे मान्य करतानाही त्यांनी उदाहरण दिले की, साधे उमेदवार—जसे की सुनीता चव्हाण—आजही जनतेच्या पाठिंब्याने निवडून येतात.
नैराश्य की नव्या लढाईची सुरुवात?
विधानसभेनंतर स्थानिक निवडणुकांतही पराभव झाल्याने महाविकास आघाडीत नैराश्य आहे, असे चित्र दिसते. मात्र राऊतांनी या मानसिकतेतून बाहेर पडण्याचे आवाहन केले. “तलवारीला तलवार भिडवणारे नेतृत्व” हा त्यांचा संदेश स्पष्ट आहे—राजकारणात आक्रमकता, सातत्य आणि संघटनशक्ती यांचाच विजय होतो.
पुढची दिशा काय?
या निवडणुकांचे निकाल केवळ स्थानिक पातळीपुरते मर्यादित नाहीत; ते आगामी महापालिका आणि विधानसभेच्या समीकरणांवरही परिणाम करू शकतात. ग्रामीण भागात सत्ताधारी आघाडीची पकड मजबूत होत असताना, विरोधकांनी संघटन उभारणी, कार्यकर्त्यांचे पुनरुज्जीवन आणि प्रभावी नेतृत्व यावर भर देणे आवश्यक आहे.
संजय राऊतांच्या संपादकीयाने विरोधकांना आरसा दाखवला आहे. सत्ताधाऱ्यांच्या रणनीतीचे विश्लेषण करतानाच त्यांनी स्वपक्षीयांना सजग राहण्याचा इशारा दिला. ठाकरे बंधूंवरील थेट भाष्यामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीत सत्ताधारी आघाडीची सरशी आणि महाविकास आघाडीची पिछेहाट—या दोन्हींचे सूक्ष्म विश्लेषण करत संजय राऊतांनी स्पष्ट संदेश दिला आहे की, राजकारणात सक्रिय नेतृत्व, संघटनशक्ती आणि जनतेशी सातत्यपूर्ण संवाद आवश्यक आहे. महाराष्ट्रातील पुढील राजकीय लढाई अधिक तीव्र होण्याची चिन्हे या संपादकीयातून स्पष्ट दिसतात.
READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/50-days-for-one-scene-not-only-anghol/
