“मला फक्त मुलीवरचं प्रेम कळतं”; नीना गुप्ता यांचं प्रामाणिक वक्तव्य

हिंदी चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ अभिनेत्री नीना गुप्ता यांनी त्यांच्या आयुष्यातील अनेक निर्णय अत्यंत धाडसानं घेतले. त्यांच्या कारकिर्दीइतकंच त्यांचं खासगी आयुष्यही नेहमीच चर्चेत राहिलं. वेस्ट इंडिजचे माजी दिग्गज क्रिकेटपटू Vivian Richards यांच्याशी असलेलं त्यांचं नातं, त्यातून झालेली मुलगी Masaba Gupta हिचं संगोपन आणि त्यानंतर केलेलं लग्न – या प्रत्येक टप्प्यावर त्यांनी समाजाच्या चौकटींना आव्हान दिलं. आता नुकत्याच दिलेल्या एका मुलाखतीत त्यांनी चार्टर्ड अकाउंटंट Vivek Mehra यांच्याशी लग्न करण्यामागचं अत्यंत प्रामाणिक कारण सांगत पुन्हा एकदा स्पष्टवक्तेपणाचा परिचय दिला आहे.

खुल्या किताबासारखं आयुष्य

नीना गुप्ता यांनी कधीच आपलं आयुष्य लपवून ठेवलं नाही. त्या ज्या गोष्टी अनुभवल्या, त्या त्यांनी प्रामाणिकपणे मान्य केल्या. विवियन रिचर्ड्स यांच्याशी त्यांचं नातं जगजाहीर होतं. त्या काळात आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू आणि भारतीय अभिनेत्री यांच्यातील नातं ही मोठी बातमी ठरत असे. मात्र या नात्याचा शेवट लग्नात झाला नाही. कारण विवियन रिचर्ड्स आधीच विवाहित होते आणि त्यांनी आपल्या कुटुंबाला सोडण्याची तयारी दाखवली नव्हती.

या परिस्थितीत सर्वात कठीण निर्णय नीना गुप्ता यांच्यासमोर उभा राहिला – बाळाला जन्म द्यायचा की नाही? हा निर्णय त्यांनी स्वतः घेतला. समाजाच्या दबावाला न जुमानता त्यांनी मुलीला जन्म दिला आणि एकट्याने तिचं संगोपन केलं. त्या काळात अविवाहित आई होणं हे अत्यंत धाडसी पाऊल मानलं जात होतं.

एकल मातृत्वाचा संघर्ष

मसाबा गुप्ताचं संगोपन करताना नीना यांनी अनेक सामाजिक दबावांचा सामना केला. प्रत्येक ठिकाणी लोकांच्या नजरा, कुजबुज आणि प्रश्नांना सामोरं जावं लागलं. मात्र त्यांनी कधीच तक्रार केली नाही. उलट आपल्या मुलीला सक्षम आणि स्वावलंबी बनवण्यावर भर दिला. आज मसाबा गुप्ता स्वतःच्या कर्तृत्वावर उभी असलेली यशस्वी फॅशन डिझायनर आहे.

नीना गुप्ता अनेकदा सांगतात की, त्यांना प्रेम म्हणजे नेमकं काय हे कदाचित पूर्णपणे कळलं नाही; पण मुलीवरचं प्रेम मात्र त्यांनी मनापासून अनुभवलं. नुकत्याच दिलेल्या मुलाखतीतही त्यांनी हेच अधोरेखित केलं.

“प्रेमामुळे नाही तर गरजेमुळे…”

पत्रकार शुभांकर मिश्राला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांना थेट प्रश्न विचारण्यात आला – “तुम्ही प्रेमामुळे लग्न केलं का?” यावर स्मितहास्य करत त्यांनी दिलेलं उत्तर अनेकांना विचार करायला भाग पाडणारं होतं.

“मला प्रेम समजत नाही. मला फक्त माझ्या मुलीवर असलेलं प्रेम समजतं,” असं त्यांनी स्पष्टपणे सांगितलं.

यानंतर त्यांनी विवेक मेहरा यांच्याशी लग्न करण्यामागचं कारण सांगितलं – “गरज होती, खूप. जर समाजात राहायचं असेल तर समाजाचे काही नियम पाळावे लागतात. ही गोष्ट मी माझ्या चुकांमधून शिकले.”

त्यांच्या या विधानातून समाजातील वास्तव अधोरेखित होतं. एखादी स्त्री एकटी राहत असेल तर तिला अनेक प्रश्नांना सामोरं जावं लागतं. “मी कुठेही गेले तरी माझ्याकडे विचित्र नजरेनं पाहिलं जात होतं. मला कम्फर्टेबल वाटत नव्हतं. लोक म्हणायचे – लग्न करा, सगळं ठीक होईल,” असं त्यांनी सांगितलं.

समाजाच्या चौकटी आणि स्त्रीची निवड

नीना गुप्ता यांनी स्पष्ट केलं की, लग्न महत्त्वाचं असू शकतं; पण त्याचा अर्थ कोणाशीही लग्न करावं असा होत नाही. त्यांनी विवेक मेहरा यांच्याशी लग्न करताना विचारपूर्वक निर्णय घेतला. प्रेम हा एकमेव निकष नसतो; आयुष्यात स्थैर्य, सन्मान आणि सामाजिक स्वीकारही महत्त्वाचे असतात, असं त्यांनी अप्रत्यक्षपणे सूचित केलं.

“एकतर तुम्ही आयलँडवर राहा किंवा समाजात राहायचं असेल तर काही नियम स्वीकारा,” असं त्या म्हणाल्या. त्यांच्या या विधानातून एक प्रकारची कडू जाणीव दिसून येते – समाज अजूनही स्वतंत्रपणे जगणाऱ्या महिलांना पूर्णपणे स्वीकारायला तयार नाही.

विवेक मेहरा यांच्यासोबतचं आयुष्य

विवेक मेहरा हे व्यवसायाने चार्टर्ड अकाउंटंट आहेत. दोघांचं लग्न साध्या पद्धतीने झालं. लग्नानंतर नीना गुप्ता यांनी अनेकदा सांगितलं की, त्यांना आयुष्यात स्थैर्य आणि सन्मान मिळाला. विवेक यांनी त्यांच्या भूतकाळाबद्दल कधीही प्रश्न उपस्थित केला नाही किंवा त्यावर बंधनं घातली नाहीत.

हे लग्न प्रेमकहाणीपेक्षा परस्पर समजुतीचं उदाहरण ठरलं. आयुष्यातील एका टप्प्यावर स्थैर्याची गरज भासते आणि त्या गरजेतून घेतलेला निर्णय चुकीचा नसतो, हे नीना गुप्ता यांच्या वक्तव्यातून स्पष्ट होतं.

स्पष्टवक्तेपणाची परंपरा

नीना गुप्ता यांची खासियत म्हणजे त्यांचा स्पष्टवक्तेपणा. त्यांनी आपल्या आयुष्यातील चुका, संघर्ष आणि निर्णय कधीच लपवले नाहीत. त्यांच्या आत्मकथेतही त्यांनी अनेक गोष्टी उघडपणे मांडल्या आहेत. त्यामुळेच त्यांच्या प्रत्येक वक्तव्याला प्रामाणिकपणाची छटा असते.

या मुलाखतीतही त्यांनी कोणतीही भावनिक नाट्यमयता न आणता साधेपणाने सत्य मांडलं. “ही खूप दुःखद बाब आहे, पण हेच सत्य आहे,” असं म्हणताना त्यांनी समाजातील कटू वास्तव अधोरेखित केलं.

स्त्रीस्वातंत्र्याबाबतचा व्यापक संदेश

नीना गुप्ता यांच्या वक्तव्यातून एक व्यापक सामाजिक संदेशही मिळतो. आजच्या आधुनिक समाजातही स्त्रीला स्वतंत्र राहणं किती कठीण आहे, हे त्यांनी अनुभवानं सांगितलं. लग्न ही केवळ वैयक्तिक बाब नसून सामाजिक संरचनेचा भाग आहे, हे त्यांनी स्पष्ट केलं.

त्यांच्या या विधानामुळे अनेक महिलांना स्वतःच्या आयुष्याकडे नव्याने पाहण्याची प्रेरणा मिळू शकते. प्रेम, गरज, समाज, स्वीकार – या सगळ्यांच्या मधोमध प्रत्येकाला आपला मार्ग निवडावा लागतो.

नीना गुप्ता यांनी विवेक मेहरा यांच्याशी प्रेमामुळे नव्हे तर परिस्थिती आणि गरजेमुळे लग्न केल्याची कबुली दिली आहे. त्यांच्या या प्रामाणिक उत्तराने पुन्हा एकदा समाजातील वास्तवावर प्रकाश टाकला आहे. एकीकडे त्यांनी एकल मातृत्व स्वीकारून धाडस दाखवलं, तर दुसरीकडे समाजात सन्मानाने जगण्यासाठी लग्नाचा निर्णय घेतला.

त्यांच्या आयुष्याची ही कहाणी केवळ एका अभिनेत्रीची गोष्ट नाही; ती आधुनिक भारतीय स्त्रीच्या संघर्षाची आणि निवडींची कहाणी आहे. प्रेम असो वा गरज – प्रत्येक निर्णयामागे एक कथा असते. आणि ती कथा सांगण्याचं धाडस नीना गुप्ता यांनी पुन्हा एकदा दाखवून दिलं आहे.