महाराष्ट्रात एलपीजी तुटवडा: भाजी स्वस्त, इडली महाग, गॅसवरच राज्य
मिडल ईस्टमधील (इराण-इस्रायल-अमेरिका) युद्धामुळे महाराष्ट्रात एलपीजी (LPG) सिलिंडरचा पुरवठा मोठ्या प्रमाणावर प्रभावित झाला आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद झाल्यामुळे देशातील इंधन पुरवठा साखळी थंडावली आहे. घरगुती सिलिंडरला प्राधान्य दिले जात असले तरी, व्यावसायिक गरजांवर (हॉटेल्स, रेस्टॉरंट, स्ट्रीट व्हेंडर्स, रेल्वे कॅन्टीन, छोटे व्यवसाय) मोठा फटका बसला आहे.
रेल्वे कॅन्टीनवर त्रास
रत्नागिरी रेल्वे स्थानकावरील कॅन्टीनमध्ये व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडर संपल्यामुळे स्टॉल धारकांना कोळसा किंवा लाकूड वापरावे लागले. येथील ३७ मेन्यूंपैकी फक्त ७ पर्याय उपलब्ध होते – मिसळ, इडली, वडापाव, डाळ-भात-भाजी आणि चपाती. कॅन्टीन मालक प्रवाशांच्या गैरसोयीला तोंड देण्यासाठी प्रयत्न करत असले तरी सिलिंडर न मिळाल्यामुळे पर्यायी उपाय अवलंबावा लागला. रायगड ते गोवा पर्यंतच्या कोकण रेल्वे मार्गावरील अनेक स्टेशनांवरही अशीच परिस्थिती आहे.
मुंबईत इडली-मेदू वड्याचे भाव दुप्पट
मुंबईत सकाळच्या नाश्त्यासाठी लोकप्रिय असलेल्या इडली आणि मेदू वड्याचे दर वाढले आहेत. एका प्लेटची किंमत २० रुपयांवरून ४० रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे. एलपीजी न मिळाल्यामुळे छोटे-मोठे व्यवसायिक कोळशावर धंदा चालवत आहेत. अनेक चहा दुकानदार इंडक्शन शेगडीचा वापर करत आहेत, ज्यामुळे ७ रुपयांचा चहा १० रुपयांना आणि १० रुपयांचा चहा १५ रुपयांना मिळत आहे. सुरुवातीला काही दुकाने काही दिवस बंद ठेवावी लागली, पण भाडे आणि कामगारांचा वेतन लक्षात घेऊन पर्यायी उपाय अवलंबले गेले आहेत.
नवी मुंबई एपीएमसीमध्ये भाजी स्वस्त
युद्धाचा उलट परिणाम नवी मुंबई एपीएमसी भाजीपाला मार्केटमध्ये दिसतोय. हॉटेल व्यवसाय ठप्प झाल्याने आणि निर्यात बंद झाल्यामुळे भाज्यांचे दर १० ते १५ रुपयांनी घसरले आहेत. बाजारात पुरवठा वाढला असून मागणी कमी झाली आहे.
बेस्ट उपहारगृहे आणि कार्यालयांवर फटका
मुंबईतील बेस्टच्या विविध आगार आणि कार्यालय परिसरात चालणाऱ्या उपहारगृहांवर एलपीजी गॅस तुटवड्याचा मोठा परिणाम झाला आहे. नियमितपणे कर्मचाऱ्यांना आणि प्रवाशांना अल्पोपहार व जेवण पुरवणाऱ्या या उपहारगृहांपुढे आता अस्तित्वाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. व्यावसायिक गॅस सिलिंडर वेळेवर उपलब्ध होत नसल्याने अनेक ठिकाणी स्वयंपाकाची कामे ठप्प झाली असून काही उपहारगृहे तात्पुरती बंद ठेवावी लागली आहेत. परिणामी, बेस्ट कर्मचाऱ्यांना वेळेवर अन्न मिळण्यात अडचणी येत असून त्यांच्या दैनंदिन कामकाजावरही त्याचा परिणाम होत आहे.
या पार्श्वभूमीवर संबंधित कर्मचारी संघटनांनी प्रशासनाकडे तातडीने उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे. पर्यायी इंधनाचा वापर करण्याचा प्रयत्न होत असला तरी त्यासाठी लागणारा अतिरिक्त खर्च आणि मर्यादित सुविधा यामुळे उपहारगृह चालक आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत. परिस्थिती अशीच राहिल्यास अनेक उपहारगृहे कायमस्वरूपी बंद पडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे गॅस पुरवठा सुरळीत करण्यासाठी शासन आणि संबंधित यंत्रणांनी लवकरात लवकर ठोस पावले उचलण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
भंडाऱ्यात घरगुती सिलेंडराचा अवैध वापर
भंडारा जिल्ह्यातील ग्रीन व्हॅली हॉटेलमध्ये घरगुती एलपीजी सिलेंडराचा व्यावसायिक वापर होत असल्याची माहिती मिळाल्यानंतर पुरवठा विभागाच्या पथकाने अचानक धाड टाकली. तपासादरम्यान हॉटेलमध्ये मोठ्या प्रमाणावर घरगुती सिलेंडर साठवून त्यांचा स्वयंपाकासाठी वापर केला जात असल्याचे उघड झाले. नियमांनुसार घरगुती गॅसचा वापर केवळ वैयक्तिक घरगुती गरजांसाठीच करता येतो, व्यावसायिक कारणांसाठी त्याचा वापर करणे कायद्याने गुन्हा आहे.
त्यामुळे संबंधित अधिकाऱ्यांनी तात्काळ कारवाई करत सिलेंडर जप्त केले आणि हॉटेल मालकाविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला. सध्या राज्यभर गॅस तुटवड्याची परिस्थिती निर्माण झाल्याने अशा प्रकारच्या बेकायदेशीर वापराच्या घटना वाढत असल्याचेही प्रशासनाच्या निदर्शनास आले आहे. यामुळे अधिकाऱ्यांकडून विविध ठिकाणी तपास मोहीम राबवली जात असून नियमभंग करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. नागरिकांनी आणि व्यावसायिकांनी नियमांचे पालन करून अधिकृत व्यावसायिक गॅसचाच वापर करावा, असे आवाहनही प्रशासनाने केले आहे.
घरगुती पुरवठ्याला प्राधान्य, पण व्यावसायिक संकट गंभीर
महाराष्ट्रात चांद्यापासून (कोकण) ते बांद्यापर्यंत (मुंबई) सर्वत्र एलपीजी तुटवड्याचा फटका बसला आहे. भाज्यांचे दर स्वस्त असले तरी इडली, वडापाव, चहा यांसारखे दैनंदिन पदार्थ महागले आहेत. रेल्वे प्रवासी, स्ट्रीट व्हेंडर्स, हॉटेल मालक आणि सामान्य नागरिकांना त्रास सहन करावा लागत आहे. सरकारने घरगुती पुरवठ्याला प्राधान्य दिले असले तरी व्यावसायिक क्षेत्रातील संकट गंभीर आहे.
पर्यायी इंधनाचा वापर वाढला
व्यावसायिकांवर होणारा ताण कमी करण्यासाठी पर्यायी इंधनाचा वापर वाढला आहे. कोळसा, लाकूड, इंडक्शन शेगडी यांचा वापर वाढला आहे, परंतु हे दीर्घकाळ टिकणारे उपाय नाहीत. इंडक्शन शेगडीसाठी वीज लागत असल्याने मोठ्या हॉटेल्स किंवा स्ट्रीट व्हेंडर्सवर खर्च वाढतो, तर कोळसा-लाकूड वापरल्यास पर्यावरण आणि आरोग्यावर परिणाम होतो.
उपसंहार
महाराष्ट्रातील एलपीजी तुटवडा नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर मोठा परिणाम करत आहे. घरगुती पुरवठ्याला प्राधान्य देण्यात आले असले तरी व्यवसायिक क्षेत्रातील संकट गंभीर आहे. भाज्या स्वस्त असले तरी इडली-मेदू वड्याचे दर दुप्पट झाले आहेत, रेल्वे प्रवाशांना पर्यायी पदार्थावर तोंड उघडावे लागले आहे, आणि पर्यायी इंधनाचा वापर वाढला आहे. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी तातडीने उपाययोजना करण्याची गरज आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/suzuki-burgman-street-125-ex-new-pearl-grace-white-color-launched/
