इराण Israel War: ओमान किनाऱ्यावर ड्रोन हल्ला; कांदिवलीच्या दीक्षित सोलंकीचा मृत्यू
मुंबई : मध्यपूर्वेत भडकलेल्या इराण–Israel conflict च्या पार्श्वभूमीवर वाढलेल्या तणावाची झळ आता थेट मुंबईपर्यंत पोहोचली आहे. ओमानच्या मस्कत किनारपट्टीजवळ, गल्फ ऑफ ओमानमध्ये एका मालवाहू ऑईल टँकरवर झालेल्या ड्रोन हल्ल्यात मुंबईतील कांदिवली येथील २५ वर्षीय दीक्षित सोलंकी याचा दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे. आंतरराष्ट्रीय सागरी मार्गावर वाढलेल्या सुरक्षेच्या धोक्यांमुळे ही घटना विशेष गंभीर मानली जात आहे.मस्कत किनाऱ्याजवळ भीषण हल्ला
माहितीनुसार, ‘MKD Vyom’ या मार्शल आयलंड्स ध्वज असलेल्या ऑईल टँकरवर मस्कत किनारपट्टीपासून सुमारे ५२ नॉटिकल मैल अंतरावर स्फोटकांनी भरलेल्या मानवरहित बोटीने (unmanned surface vessel) हल्ला केला. या हल्ल्यात जहाजाच्या इंजिन रूममध्ये भीषण स्फोट झाला आणि आग लागली. या स्फोटात दीक्षित सोलंकी याचा जागीच मृत्यू झाला.
हा हल्ला इराण–Israel संघर्षाशी संबंधित असल्याचे प्राथमिक संकेत मिळत आहेत. अलीकडे United States च्या मदतीने इस्रायलने इराणमधील अनेक ठिकाणांवर कारवाई केली होती. त्यानंतर इराणने आखाती प्रदेशातील काही लक्ष्यांवर प्रत्युत्तरात्मक हल्ले केल्याची माहिती आहे. या पार्श्वभूमीवर सागरी मार्गावरील व्यापारी जहाजेही धोक्यात आली आहेत.
कांदिवलीतील तरुणाचा दुर्दैवी अंत
मूळचा दीव (गुजरात) येथील असलेला दीक्षित सोलंकी काही वर्षांपूर्वी रोजगाराच्या शोधात मुंबईत आला होता. तो कांदिवली परिसरात राहत होता आणि आंतरराष्ट्रीय जलमार्गांवर चालणाऱ्या जहाजांवर क्रू मेंबर म्हणून काम करत होता. त्याचे वडील अमृतलाल सोलंकी हे दीवमधील मच्छीमार व्यावसायिक आहेत.
कुटुंबीयांच्या माहितीनुसार, महिनाभरापूर्वीच दीक्षितच्या आईचे निधन झाले होते. अंत्यसंस्कारासाठी तो घरी आला होता. आईच्या निधनानंतर कुटुंब सावरत असतानाच तो पुन्हा कर्तव्यावर रुजू झाला; मात्र नियतीने त्याला पुन्हा संधी दिली नाही. या घटनेमुळे कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे.
आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षेचा प्रश्न
गल्फ ऑफ ओमान आणि हॉर्मुझ सामुद्रधुनी हा जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. या भागात वाढत्या लष्करी हालचाली आणि ड्रोन हल्ल्यांमुळे व्यापारी जहाजांची सुरक्षितता धोक्यात आली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मानवरहित बोटी व ड्रोनद्वारे होणारे हल्ले शोधणे आणि रोखणे अधिक कठीण असते. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सागरी सुरक्षेबाबत नव्याने चिंता व्यक्त केली जात आहे.
आणखी दोन भारतीय बेपत्ता
या घटनेपूर्वी एका दिवस आधी ‘MV Skylight’ या जहाजावर हॉर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ हल्ला झाल्याची माहिती समोर आली. या जहाजावर कार्यरत असलेले बिहारचे आशिष कुमार आणि राजस्थानचे दलीप सिंग हे दोन भारतीय खलाशी गेल्या ४८ तासांपासून बेपत्ता असल्याचे सांगितले जाते. शोधमोहीम सुरू असून, त्यांच्या सुरक्षिततेबाबत अनिश्चितता कायम आहे. या सलग घटनांमुळे भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेचा मुद्दा अधिकच गंभीर बनला आहे.
भारत सरकारची भूमिका
या दुर्दैवी घटनेनंतर भारत सरकारने तातडीने हालचाली सुरू केल्या आहेत. ओमानमधील भारतीय दूतावासाने स्थानिक प्रशासनाशी संपर्क साधत परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले असल्याची माहिती समोर आली आहे. तसेच भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडूनही या प्रकरणाचा आढावा घेतला जात असून संबंधित जहाज कंपनी आणि ओमानमधील अधिकाऱ्यांशी सातत्याने संवाद सुरू आहे. हल्ल्याची नेमकी कारणमीमांसा, सुरक्षेतील त्रुटी आणि भारतीय खलाशांच्या सुरक्षिततेबाबत सविस्तर तपास केला जात आहे.
मृत्यू झालेल्या दीक्षित सोलंकी यांचे पार्थिव शक्य तितक्या लवकर भारतात आणण्यासाठी आवश्यक ती कागदपत्रे आणि कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू असल्याचे सूत्रांनी सांगितले. कुटुंबीयांशी संपर्क ठेवून त्यांना आवश्यक ती मदत आणि समुपदेशन देण्याचे प्रयत्नही प्रशासनाकडून केले जात आहेत. या घटनेमुळे परदेशात कार्यरत भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
कुटुंबीयांचा आक्रोश
दीक्षितच्या निधनाची बातमी समजताच कांदिवली परिसरात शोककळा पसरली. स्थानिकांनी कुटुंबीयांना धीर देण्यासाठी भेट दिली. कुटुंबीयांनी सरकारकडे योग्य तपास आणि आर्थिक मदतीची मागणी केली आहे. “देशाबाहेर काम करणाऱ्या आमच्या मुलांना सुरक्षितता मिळावी,” अशी भावना अनेकांनी व्यक्त केली.
वाढता जागतिक तणाव
इराण–इस्रायल संघर्षामुळे केवळ मध्यपूर्व नव्हे तर जागतिक अर्थव्यवस्था आणि सागरी व्यापारावर परिणाम होत आहे. तेल वाहतुकीचा मार्ग धोक्यात आल्यास इंधन दरांवरही परिणाम होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत व्यापारी जहाजांवरील हल्ले थांबवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
मध्यपूर्वेतील संघर्षाची झळ मुंबईतील एका कुटुंबाला बसली आहे. दीक्षित सोलंकीच्या मृत्यूने आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेसाठी ठोस पावले उचलण्याची गरज व्यक्त होत आहे. एका तरुणाचा जीव गेलेला असला तरी या घटनेतून जागतिक स्तरावर सुरक्षा यंत्रणांनी धडा घेणे अत्यावश्यक आहे.
