Chickens Neck : ईशान्य भारताला आपल्यापासून तोडण्याचा चीन-बांग्लादेशचा डाव उधळण्यासाठी भारताचं एकदम परफेक्ट प्लानिंग
भारताच्या ईशान्येकडील राज्यांवर चीनची पहिल्यापासून नजर आहे, कारण या प्रदेशाचा भौगोलिक आणि रणनितिक दृष्ट्या खूप मोठा महत्त्वाचा भाग आहे. ईशान्येकडील राज्यांना मुख्य भूमीशी जोडणारा सिलीगुडी कॉरिडोर, ज्याला सामान्य लोक “Chickens Neck” म्हणतात, हा पट्टा भारतासाठी अत्यंत संवेदनशील आणि धोरणात्मक आहे. हा पट्टा अत्यंत अरुंद असून, फक्त काही किलोमीटर रुंद आहे, पण याच पट्ट्यामुळे भारताचे उत्तर-पूर्वेकडील सात राज्य मुख्य भूमीशी जोडले जातात. आंतरराष्ट्रीय सीमेजवळील असल्यामुळे याचे संरक्षण आणि सुरक्षेवर सतत लक्ष ठेवणे अत्यावश्यक ठरते.
Chickens Neck चे महत्त्व
Chickens Neck म्हणजे टिन माइल हाट पासून रंगापानीपर्यंतचा पातळ पट्टा आहे. ईशान्येकडील सात राज्यांच्या मुख्य भूमीशी संपर्क राखण्यासाठी हा कॉरिडोर अत्यंत महत्त्वाचा आहे. चीन आणि बांग्लादेश या प्रदेशांवर सतत लक्ष ठेवत असल्याने भारतासाठी या क्षेत्रात कोणत्याही संकटाला तोंड देण्याची तयारी आवश्यक आहे. बांग्लादेशने अलीकडेच काही वक्तव्ये केली आहेत, ज्यामुळे भारताने या प्रदेशात सुरक्षेची पातळी अधिक तीव्र केली आहे. चीन आणि बांग्लादेशच्या संभाव्य डावांची तीव्र जाण ठेवून भारताने अंडरग्राउंड रेल्वे कॉरिडोर तयार करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
अंडरग्राउंड रेल्वे कॉरिडोर
केंद्रीय रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी याबाबत माहिती दिली की, चिकन्स नेकच्या उत्तर भागात बंगालमध्ये अंडरग्राउंड रेल्वे कॉरिडोर तयार केला जाणार आहे. याचा उद्देश आणीबाणीच्या प्रसंगात सुरक्षित वाहतूक सुनिश्चित करणे आहे. नॉर्थईस्ट फ्रंटियर रेल्वे या कॉरिडोरसाठी जबाबदार असून, हा प्रस्तावित अंडरग्राउंड मार्ग टिन माइल हाट पासून रंगापानी आणि मग बागडोगरा पर्यंत जाईल.
हा कॉरिडोर सुरक्षिततेच्या दृष्टिकोनातून तयार केला जात आहे. या मार्गामुळे कुठल्याही अडथळ्याशिवाय ईशान्येकडील राज्यांना मुख्य भूमीशी जोडले जाऊ शकते. नेपाळ, भूतान आणि बांग्लादेश यांच्या सीमेजवळ असल्यामुळे नैसर्गिक संकटं किंवा सुरक्षा संबंधित अडचणी उद्भवू नयेत, यासाठी अंडरग्राउंड कॉरिडोर हा एक उत्कृष्ट उपाय ठरेल.
रणनितिक महत्व
अंडरग्राउंड रेल्वे कॉरिडोर तयार केल्याने दुसरा, न दिसणारा आणि सुरक्षित मार्ग तयार होईल. गरजेच्या प्रसंगात सुरक्षादलाचे जवान, मिलिट्री सामान किंवा आणीबाणीच्या प्रसंगात आवश्यक वस्तू कुठल्याही अडथळ्याशिवाय पोहोचवता येतील. बागडोगरा एअर फ़ोर्स स्टेशन आणि इंडियन आर्मीच्या 33 व्या कोर बेंगडुबी आर्मी कँटोनमेंटजवळ असल्यामुळे हा प्रोजेक्ट एअर-रेल लॉजिस्टिक्ससाठी सहाय्यक ठरेल, असे नॉर्थईस्ट फ्रंटियर रेल्वेचे सीपीआरओ कपिंजल किशोर शर्मा यांनी सांगितले.
बांग्लादेशपासून अंतर
टिन माइल हाट पासून रंगापानीपर्यंत असलेला अंडरग्राउंड रेल्वे मार्ग बांग्लादेशपासून फक्त 68 किलोमीटर अंतरावर आहे. त्यामुळे या भागातील सुरक्षितता आणि ट्रान्सपोर्टेशनची क्षमता सुनिश्चित करण्यासाठी हा मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
सुरक्षेची तयारी
भारताने Chickens Neck वर मूलभूत सुविधा विकसित करण्याचे ठरवले आहे. फक्त रेल्वे मार्गच नव्हे, तर या भागातील संपूर्ण सुरक्षा व्यवस्था अधिक मजबूत केली जात आहे. यामध्ये सुरक्षा दलांचे निरीक्षण, सीमा सुरक्षा यंत्रणांचा वापर, इंटेलिजेंस नेटवर्कची सतत पाहणी आणि इमर्जन्सी परिस्थितीत जलद प्रतिसाद देण्याची क्षमता वाढवणे यांचा समावेश आहे.
चीन-बांग्लादेशचा धोका
ईशान्येकडील राज्यांवर चीनची नजर आहे, आणि बांग्लादेशही या दृष्टीने सहयोगी भूमिका बजावत आहे, असे सुरक्षा तज्ज्ञ मानतात. बांग्लादेशमध्ये युनूस सरकारच्या काळातदेखील Chickens Neck संदर्भात अनेक वक्तव्ये करण्यात आली होती. या संदर्भात भारताने सतत सर्तकता ठेवली आहे. संभाव्य धोका लक्षात घेऊन भारताने या भागातील मूलभूत सुविधा, रेल्वे नेटवर्क आणि संपूर्ण लॉजिस्टिक यंत्रणा सुधारण्याचे काम सुरू केले आहे.
ईशान्येकडील राज्यांसाठी महत्त्व
Chickens Neck किंवा सिलीगुडी कॉरिडोरच्या सुरक्षिततेमुळे ईशान्येकडील राज्ये मुख्य भूमीशी जोडलेली राहतात. यामुळे नॉर्थ-ईस्ट क्षेत्राचा विकास, प्रशासनिक कामकाज, सुरक्षा व्यवस्था आणि लोकांच्या जीवनावर सकारात्मक परिणाम होतो.
अंडरग्राउंड कॉरिडोरचे फायदे
सुरक्षित वाहतूक: अंडरग्राउंड कॉरिडोरमुळे कोणत्याही संकटाच्या प्रसंगी वस्तू, सेना किंवा नागरिकांची वाहतूक सुरक्षितपणे होईल.
सैनिक समर्थन: बागडोगरा एअर फ़ोर्स स्टेशन आणि आर्मी कँटोनमेंटजवळ असल्यामुळे मिलिट्री लॉजिस्टिक्सला मदत मिळेल.
संपूर्ण संरक्षण: नैसर्गिक संकट, सीमा तणाव किंवा संभाव्य आक्रमणाच्या स्थितीत हा मार्ग कार्यक्षम ठरेल.
आर्थिक आणि प्रशासनिक फायदे: रेल्वे मार्गामुळे लोकांचे आणि मालवाहतुकीचे जलद व सुरक्षित संचार साधता येईल.
Chickens Neck किंवा सिलीगुडी कॉरिडोर हा भारताच्या सुरक्षा आणि रणनितिक दृष्ट्या अत्यंत महत्वाचा भाग आहे. चीन आणि बांग्लादेशच्या धोका लक्षात घेऊन भारताने अंडरग्राउंड रेल्वे कॉरिडोर तयार करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे नॉर्थ-ईस्ट राज्यांचे मुख्य भूमीशी संपर्क कायम राहील आणि कोणत्याही संकटात जलद प्रतिसाद देता येईल. भारताच्या योजनात्मक तयारीमुळे चीन-बांग्लादेशच्या संभाव्य डावांना प्रत्युत्तर देणे शक्य होईल आणि ईशान्येकडील राज्यांच्या सुरक्षिततेची हमी दिली जाईल.
