ढोबळी शिमला मिरची: नर-मादी ओळखण्याची सोपी युक्ती आणि आरोग्यदायी फायदे

नर-मादी शिमला मिरची कशी ओळखायची?

‘दारिमभट्टिया’ या इंस्टाग्राम अकाउंटवर शेअर केलेल्या व्हिडिओमध्ये स्पष्ट केले आहे की, शिमला मिरचीच्या तळाशी असलेले फुगडे तिच्या लिंगाची चिन्हे आहेत. ज्या शिमला मिरचीच्या तळाशी ३ फुगडे (lobes) आहेत, ती नर शिमला मिरची असते. तर ज्या शिमला मिरचीच्या तळाशी ४ फुगडे आहेत, ती मादी शिमला मिरची आहे.

• ३ फुगडे असलेली मिरची: स्वयंपाकासाठी उत्तम. ती चवदार, तिखट किंवा भाजीसाठी वापरता येते.

• ४ फुगडे असलेली मिरची: कोशिंबीरीसारखी कच्ची खाण्यास योग्य, गोडसर चव असते.

ही साधी युक्ती लक्षात ठेवून तुम्ही शॉपिंग करताना शिमला मिरची निवडू शकता आणि तुमच्या पदार्थासाठी योग्य भाजी वापरू शकता.

शिमला मिरचीची आरोग्यदायी वैशिष्ट्ये

शिमला मिरची ही केवळ चव वाढवणारी भाजी नाही, तर आरोग्यासाठीही उपयुक्त आहे. तिच्यात अनेक पोषक घटक आणि अँटीऑक्सिडंट्स असतात, जे शरीराच्या विविध प्रणालींच्या कार्यासाठी फायदेशीर आहेत.

• व्हिटॅमिन्स: शिमला मिरचीमध्ये व्हिटॅमिन C मोठ्या प्रमाणात असते, जे रोग प्रतिकारशक्ती वाढवते, सर्दी-खोकला टाळते आणि थकवा कमी करतो. याशिवाय, व्हिटॅमिन A डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी आवश्यक आहे, तर बी-कॉम्प्लेक्स, के, फोलेट मेंदूच्या कार्यासाठी उपयुक्त आहेत.

• खनिजे: पोटॅशियम रक्तदाब नियंत्रित ठेवते, मॅग्नेशियम स्नायूंच्या कार्यासाठी मदत करते.

• अँटीऑक्सिडंट्स: बीटा-कॅरोटीन, ल्युटीन आणि झिअॅक्सॅन्थिन पेशींना हानिकारक फ्री रॅडिकल्सपासून संरक्षण करतात, त्वचा सुधारतात, सुरकुत्या कमी करतात, केस मजबूत करतात.

वजन नियंत्रण आणि पचनक्रिया

• शिमला मिरची कमी कॅलरी, जास्त फायबर असलेली असल्यामुळे वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी उपयुक्त ठरते.

• पचनसंस्था निरोगी ठेवते, बद्धकोष्ठतेची समस्या कमी करते.

• पोटॅशियम आणि फायबर हृदयासाठी फायदेशीर आहेत, कोलेस्टेरॉल कमी करतात, हृदयविकाराचा धोका कमी करतात.

कर्करोग आणि डोळ्यांचे आरोग्य

• लाल शिमला मिरचीतील लायकोपीन प्रोस्टेट आणि पचनसंस्थेशी संबंधित कर्करोगाचा धोका कमी करतो.

• ल्युटीन व झिअॅक्सॅन्थिन डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी आवश्यक असून वयामुळे होणारा दृष्टीदोष कमी करतात.

मेंदू आणि मानसिक आरोग्य

• व्हिटॅमिन B6 आणि फोलेट मेंदूच्या कार्यास मदत करतात, स्मरणशक्ती वाढवतात, तणाव कमी करतात.

• नियमित सेवनामुळे मेंदूचे कार्य सुधारते आणि मानसिक तणाव कमी होतो.

आयुर्वेदिक दृष्टिकोन

आयुर्वेदानुसार शिमला मिरची वात-कफ संतुलित ठेवते, मात्र अती प्रमाणात कच्ची खाल्ल्यास काही लोकांना गॅस किंवा आम्लपित्ताचा त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे हलकी परतलेली, वाफवलेली किंवा सॅलडमध्ये योग्य प्रमाणात सेवन करणे शिफारसीय आहे.

शिमला मिरचीच्या रंगांचे महत्व

• हिरवी, लाल, पिवळी किंवा नारिंगी शिमला मिरची पोषक घटकांनी समृद्ध असते.

• लाल शिमला मिरचीमध्ये अधिक अँटीऑक्सिडंट्स असल्यामुळे हृदय, त्वचा आणि डोळ्यांसाठी फायदेशीर ठरते.

• पिवळी शिमला मिरची पचन सुधारते आणि चवदार पदार्थ बनवण्यासाठी उपयुक्त आहे.

शिमला मिरची खरेदी आणि वापर टिप्स

• नर-मादी ओळखणे: तळाशी फुगडे तपासा – ३ = नर, ४ = मादी.

• स्वयंपाकासाठी: नर शिमला मिरची घ्या.

• कोशिंबीरीसाठी: मादी शिमला मिरची निवडा, गोडसर चवासाठी उपयुक्त.

• ताजेपणा आणि शुद्धता: खरेदी करताना भाजी ताजी, गुळगुळीत व बिया व्यवस्थित आहेत का ते पाहा.

शेवटी

शिमला मिरची ही साधी भाजी वाटत असली तरी तिच्यात असलेल्या पोषक गुणधर्मांमुळे ती आरोग्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरते. यात व्हिटॅमिन C, व्हिटॅमिन A, फायबर, पोटॅशियम आणि अँटीऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात आढळतात, जे रोग प्रतिकारशक्ती वाढवतात. नियमित सेवन केल्यास हृदयाचे आरोग्य सुधारते, रक्तदाब नियंत्रणात राहतो आणि कोलेस्टेरॉल कमी होतो. तसेच डोळ्यांचे आरोग्य टिकते, पचनक्रिया सुचारू राहते आणि त्वचा आणि केस निरोगी राहतात. कमी कॅलरी आणि जास्त फायबर असल्यामुळे वजन नियंत्रणात राहते. त्यामुळे शिमला मिरची रोजच्या आहारात समाविष्ट करणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते.

याशिवाय, नर-मादी शिमला मिरची ओळखण्याची ही सोपी युक्ती लक्षात ठेवल्यास तुम्हाला स्वयंपाकात योग्य मिरची वापरण्यात मदत होईल. शॉपिंग करताना या टिप्स लक्षात ठेवा आणि तुमच्या आहारात शिमला मिरचीचा नियमित समावेश करा.

READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/t20-world-cup-2026-serious-gesture-from-india-vijayachya/