व्हॅटिकन सिटी: जिथे शाळा नाहीत, पण जगभरात नाव आहे
जगात सगळीकडे शिक्षण हे मूलभूत अधिकारांपैकी एक मानले जाते. जवळजवळ प्रत्येक देशात शाळा, कॉलेज, महाविद्यालये आणि विद्यापीठे अस्तित्वात आहेत, ज्याद्वारे नागरिकांचे शैक्षणिक विकास साधला जातो. पण या सर्वांच्या पार्श्वभूमीवर एक अनोखा देश आहे, जिथे एकही शाळा किंवा महाविद्यालय नाही. या देशाचे नाव आहे व्हॅटिकन सिटी (Vatican City).
Related News
वाचून आश्चर्य वाटले असेल, पण हा देश जगातील सर्वात वेगळ्या प्रकारे कार्य करतो. शाळा नाहीत, शिक्षक नाहीत, आणि तरीही या लहान देशाने जगभरात आपली ओळख निर्माण केली आहे. चला जाणून घेऊया, व्हॅटिकन सिटीमध्ये शाळा का नाहीत आणि हा देश कसा चालतो.
व्हॅटिकन सिटी: जगातील सर्वात लहान देश

व्हॅटिकन सिटी हे जगातील सर्वात लहान सार्वभौम देश आहे.
क्षेत्रफळ: 0.44 चौ. कि.मी.
लोकसंख्या: अंदाजे 800 ते 900 लोक, जे बहुतेक कॅथोलिक पुजारी, नन्स आणि स्विस गार्ड सदस्य आहेत.
राजकीय संरचना: पोप (Pope) या धर्मगुरूच्या नेतृत्वाखालील धर्मनिरपेक्ष आणि धार्मिक प्रशासन.
प्रशासकीय कार्य: चर्च, म्युझियम, बागा आणि प्रशासकीय इमारतींच्या माध्यमातून चालते.
या लहान आकारामुळे, येथे मोठ्या प्रमाणावर राहणारे कुटुंब नाहीत, त्यामुळे शाळा किंवा महाविद्यालयांची गरज कधीच निर्माण झाली नाही.
शाळा नसण्यामागील कारणे
व्हॅटिकन सिटीमध्ये शाळा नसण्यामागे मुख्यतः तीन कारणे आहेत:
लहान लोकसंख्या:
फक्त 800–900 लोक राहतात.
बहुतेक लोक धार्मिक कार्यात गुंतलेले आहेत, जसे की पुजारी, नन्स आणि स्विस गार्ड.
स्थायी कुटुंब नाहीत, त्यामुळे शाळा किंवा विद्यार्थ्यांसाठी इन्फ्रास्ट्रक्चरची आवश्यकता नाही.
नागरिकत्वाचे अनोखे नियम:
व्हॅटिकन सिटीमध्ये जन्माच्या आधारावर नागरिकत्व दिले जात नाही.
जे लोक होली सीसाठी काम करतात, त्यांनाच इथे नागरिकत्व दिले जाते.
एकदा सेवा पूर्ण झाल्यानंतर नागरिकत्व संपते.
यामुळे स्थायी पिढी तयार होत नाही, आणि शाळा किंवा महाविद्यालयांची गरज निर्माण होत नाही.
विद्यार्थ्यांचा अभाव:
येथे कायमचं राहणारे मुलं नाहीत.
ज्यांचे मुलं असतात, ते बाहेरच्या देशात, मुख्यतः रोममध्ये शिक्षण घेतात.
व्हॅटिकन बाहेर शिक्षण
व्हॅटिकनमध्ये कार्य करणाऱ्या स्विस गार्ड आणि इतर कर्मचाऱ्यांच्या मुलांना व्हॅटिकन सिटीमध्ये शिक्षण मिळत नाही.
मुलं रोज जवळच्या रोम, इटलीमध्ये प्रवास करून शाळेत शिकतात.
ही व्यवस्था पूर्णपणे व्हॅटिकन सिटीच्या प्रशासनाद्वारे मान्य आणि समर्थित आहे.
उच्च शिक्षणाची व्यवस्था
तरीही, Vatican सिटीमध्ये उच्च शिक्षणाची एक मोठी व्यवस्था अस्तित्वात आहे.
पोंटिफिकल युनिव्हर्सिटी आणि संस्था: अंदाजे 65 संस्था, प्रामुख्याने रोममध्ये स्थित.
विशेष विषय: धर्मशास्त्र, तत्वज्ञान, कॅनन कायदा, धार्मिक अभ्यास, धार्मिक शिक्षण.
वैश्विक महत्त्व: युनिव्हर्सिटींचे शिक्षण जगभरातील धार्मिक आणि तात्त्विक अभ्यासासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.
Vatican सिटीची अनोखी वैशिष्ट्ये
सर्वात लहान रेल्वे लाइन:
फक्त व्हॅटिकनसाठीच बनवलेली लहान रेल्वे लाइन.
एकमेव ATM लॅटिनमध्ये सूचना देणारे:
जगभरातील एकमेव ATM जिथे लॅटिन भाषेत सूचना दिल्या जातात.
युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ:
संपूर्ण व्हॅटिकन सिटी युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित आहे.
विश्वातील धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व:
व्हॅटिकन सिटी हा कॅथोलिक चर्चचा मुख्य केंद्रस्थान असून धार्मिक, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक दृष्ट्या जगभर ओळखला जातो.
शाळा नसण्याचा सामाजिक परिणाम
व्हॅटिकन सिटीमध्ये शाळा नसल्यामुळे काही विशेष सामाजिक आणि शैक्षणिक परिस्थिती निर्माण झाली आहे:
कौटुंबिक जीवनाचा अभाव:
स्थायी कुटुंब नाहीत, त्यामुळे मुलांच्या पालनपोषणासाठी शाळा किंवा बालवाडीची गरज नाही.
विद्यार्थी संस्कृतीचा अभाव:
येथे विद्यार्थ्यांचा समूह नाही, त्यामुळे पारंपारिक शालेय संस्कृतीचा अभाव आहे.
शिक्षणाची जागतिक भूमिका:
प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळा नसल्या तरी, उच्च शिक्षण आणि धार्मिक शिक्षण जागतिक स्तरावर प्रभावी आहे.
Vatican सिटीची प्रशासन पद्धत

धर्मगुरू नेतृत्व: पोप आणि धार्मिक अधिकारी प्रशासनाची जबाबदारी पार पाडतात.
सार्वजनिक संस्था: चर्च, बागा, म्युझियम आणि प्रशासकीय इमारतींच्या माध्यमातून व्यवस्थापन.
लोकसंख्या आधारित धोरण: कमी लोकसंख्येमुळे शाळा किंवा कॉलेजची गरज नाही.
Vatican सिटी ही जगातील सर्वात वेगळी शैक्षणिक आणि सामाजिक रचना असलेला देश आहे:
येथे शाळा, महाविद्यालय किंवा स्थायी विद्यार्थी नाहीत.
नागरिकत्वाच्या अनोख्या नियमांमुळे स्थायी पिढी निर्माण होत नाही.
मुलं Vatican बाहेर शिक्षण घेतात, तर उच्च शिक्षण धार्मिक आणि तात्त्विक अभ्यासावर केंद्रित आहे.
लहान आकार असूनही, या देशाने धार्मिक, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक दृष्ट्या जागतिक महत्त्व प्राप्त केले आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/5-easy-ways-to-free-children-from-mobile-addiction/
