High हिल्स तुमच्या कण्याला नुकसान करत आहेत का? ऑर्थोपेडिक डॉक्टरांनी उघड केला खरा धोका
High हिल्स घातल्यावर व्यक्तिमत्त्व उठून दिसतं, आत्मविश्वास वाढतो आणि अनेक महिलांसाठी त्या प्रोफेशनल व फॅशनचा भाग बनल्या आहेत. मात्र, या आकर्षक पादत्राणांचा आपल्या शरीरावर, विशेषतः कणा, गुडघे आणि हाडांवर होणारा परिणाम अनेकदा दुर्लक्षित राहतो. अलीकडील ऑर्थोपेडिक संशोधन आणि तज्ज्ञांच्या मते, High हिल्स एकट्यामुळे नाही, तर हाय हिल्स + दीर्घकाळ बसून काम करण्याची सवय ही खरी समस्या आहे.
दिल्लीतील मॅक्स हॉस्पिटल (शालीमार बाग) येथील ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञ डॉ. सायमन थॉमस यांच्या मते, “High हिल्स घालणं स्वतःत फार धोकादायक नाही. पण चुकीची बसण्याची पद्धत, तासन्तास खुर्चीत बसणं आणि शरीराला आधार देणाऱ्या स्नायूंची कमजोरी – या सगळ्यांचा एकत्रित परिणाम हळूहळू हाडांवर आणि सांध्यांवर गंभीर ताण निर्माण करतो.”
High हिल्समुळे शरीराच्या पोस्चरमध्ये नेमकं काय बदलतं?
High हिल्स घातल्यावर शरीराचा समतोल (Centre of Gravity) पुढे झुकतो. तो संतुलित ठेवण्यासाठी शरीर आपोआप काही बदल करतं:
Related News
कंबरेचा (कण्याचा) आतला वळण वाढतो (Lumbar Lordosis)
गुडघे आणि कंबरेवर अतिरिक्त ताण येतो
पिंडऱ्यांचे स्नायू घट्ट होतात
पायाच्या पुढच्या भागावर जास्त वजन पडतं
भारतातील तरुण महिलांवर करण्यात आलेल्या अभ्यासांमध्ये असं दिसून आलं आहे की, नियमित हाय हिल्स वापरणाऱ्या महिलांमध्ये कंबरदुखी, गुडघेदुखी, पायात जळजळ आणि थकवा ही लक्षणं लवकर दिसू लागतात. अनेक जणी हे दुखणं “नोकरीचा भाग” म्हणून गृहित धरतात, पण प्रत्यक्षात हे दीर्घकालीन समस्यांचे संकेत असतात.
डेस्क जॉब ही समस्या अधिक गंभीर का करतो?
आज बहुसंख्य महिलांचा कामाचा वेळ संगणकासमोर बसून जातो. सलग ८–१० तास बसून काम केल्याने:
कंबरेजवळील स्नायू कमकुवत होतात
हिप फ्लेक्सर्स आखडतात
पोटाचे आणि पाठीचे स्नायू निष्क्रिय होतात
जेव्हा कमकुवत स्नायू + हाय हिल्समुळे बदललेली पोस्चर एकत्र येते, तेव्हा कण्यावर असह्य ताण पडतो. भारतातील ऑफिस कर्मचाऱ्यांमध्ये मानदुखी, कंबरदुखी आणि गुडघ्यांच्या समस्या वाढण्यामागे हे प्रमुख कारण मानले जाते.
महिलांमध्ये हाडांच्या आरोग्याचा लपलेला धोका
हाडांची झीज (Bone Loss) ही सुरुवातीला कोणतीही स्पष्ट लक्षणं देत नाही. भारतात महिलांमध्ये हाडांचे आजार लवकर दिसून येतात, यामागे काही कारणं आहेत:
व्हिटॅमिन D ची कमतरता
कॅल्शियमचं अपुरं सेवन
वजन उचलणारे व्यायाम न करणे
बैठी जीवनशैली
High हिल्समुळे हाडांवर वजन पडण्याची पद्धत बदलते आणि व्यायामाचा अभाव असल्यास हाडांना आवश्यक ती ताकद मिळत नाही. विशेषतः ३०–३५ वयानंतर महिलांमध्ये हाडांची घनता कमी होण्याचा धोका वाढतो.
डॉक्टर काय सल्ला देतात? (हाय हिल्सवर बंदी नाही!)
डॉ. सायमन थॉमस स्पष्ट करतात की, हाय हिल्स पूर्णपणे टाळण्याची गरज नाही, पण त्यांचा वापर समजूतदारपणे करायला हवा.
तज्ज्ञांचा सल्ला:
हाय हिल्स संपूर्ण दिवस न घालता कमी वेळासाठी वापरा
१–२ इंच लो-हिल किंवा कुशन असलेली पादत्राणे निवडा
दर ३०–६० मिनिटांनी खुर्चीतून उठून चालणं
आठवड्यातून २–३ वेळा कोअर, हिप्स आणि ग्लूट्स मजबूत करणारे व्यायाम
चालणं, जिने चढणं यांसारखे वजन सहन करणारे व्यायाम
पुरेसं कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन D घ्या
या छोट्या सवयी नियमित केल्यास कणा, गुडघे आणि हाडांवर होणारा दीर्घकालीन ताण मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
High हिल्स स्वतःत वाईट नाहीत, पण बसून काम करणारी जीवनशैली, चुकीची पोस्चर आणि व्यायामाचा अभाव यांच्यासोबत त्यांचा वापर केल्यास त्या हळूहळू कणा आणि सांध्यांना नुकसान पोहोचवू शकतात. आनंदाची बाब म्हणजे हा धोका वेळीच सवयी बदलल्यास पूर्णपणे टाळता येऊ शकतो.
डिस्क्लेमर: या लेखातील माहिती ही सामान्य जनजागृतीसाठी आहे. कोणताही व्यायाम, आहार किंवा उपचार सुरू करण्यापूर्वी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/keep-the-house-pal-away-by-planting-only-5-saplings/
