रेशन कार्डधारकांसाठी 10 महत्त्वाच्या गोष्टी! e-KYC अनिवार्य; घरबसल्या मोबाईलवर काही मिनिटांत पूर्ण करा प्रक्रिया
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा (NFSA) अंतर्गत लाभ घेणाऱ्या सर्व रेशन कार्डधारकांसाठी केंद्र सरकारने e-KYC प्रक्रिया अनिवार्य केली आहे. पात्र लाभार्थ्यांनाच सरकारी धान्य योजनेचा लाभ मिळावा, बनावट लाभार्थ्यांवर नियंत्रण ठेवता यावे आणि शिधापत्रिका व्यवस्थेमध्ये पारदर्शकता वाढावी या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
सरकारच्या नव्या नियमानुसार प्रत्येक रेशन कार्डधारकाने दर पाच वर्षांनी आपले e-KYC अपडेट करणे आवश्यक राहणार आहे. यामुळे लाभार्थ्यांची माहिती अद्ययावत राहील आणि सरकारी योजनांचा लाभ योग्य व्यक्तींपर्यंत पोहोचेल.विशेष म्हणजे आता ही प्रक्रिया करण्यासाठी सरकारी कार्यालयात जाण्याची गरज नाही. नागरिक आपल्या स्मार्टफोनच्या मदतीने घरबसल्या काही मिनिटांत e-KYC पूर्ण करू शकतात. विशेष म्हणजे आता ही प्रक्रिया करण्यासाठी सरकारी कार्यालयात जाण्याची गरज नाही. नागरिक आपल्या स्मार्टफोनच्या मदतीने घरबसल्या काही मिनिटांत e-KYC पूर्ण करू शकतात.
Related News
रेशन कार्ड :e-KYC का करण्यात आले अनिवार्य?
सरकारकडे अनेक वर्षांपासून अशी माहिती समोर येत होती की काही ठिकाणी अपात्र व्यक्ती सरकारी धान्याचा लाभ घेत आहेत. काही लाभार्थ्यांचे निधन झाल्यानंतरही त्यांच्या नावावर धान्य उचलले जात असल्याचे प्रकारही समोर आले होते.यावर नियंत्रण आणण्यासाठी सरकारने आधार पडताळणीवर आधारित e-KYC प्रक्रिया बंधनकारक केली आहे. यामुळे लाभार्थ्यांची ओळख निश्चित होईल आणि रेशन वितरण प्रणाली अधिक पारदर्शक बनेल.
रेशन कार्ड :दर 5 वर्षांनी करावे लागणार अपडेट
पूर्वी अनेकांनी e-KYC प्रक्रिया केली होती. मात्र आता सरकारने ती नियमितपणे अपडेट करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
नवीन नियमानुसार—
- प्रत्येक लाभार्थ्याने दर पाच वर्षांनी e-KYC करणे आवश्यक.
- आधारशी माहिती जुळवून पडताळणी केली जाईल.
- माहिती अद्ययावत नसेल तर ती सुधारण्याची संधी मिळेल.
रेशन कार्ड : मोबाईलवरून घरबसल्या e-KYC करण्याची सोपी प्रक्रिया
सरकारने नागरिकांसाठी दोन अधिकृत मोबाईल अॅप उपलब्ध करून दिली आहेत.
- Mera KYC
- Aadhaar FaceRD
या अॅपच्या मदतीने काही मिनिटांत संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण करता येते.
Step 1
Google Play Store वरून Mera KYC आणि Aadhaar FaceRD अॅप डाउनलोड करा.
Step 2
Mera KYC अॅप उघडा आणि आपले लोकेशन निवडा.
Step 3
आधार क्रमांक टाका.
Step 4
कॅप्चा भरून OTP पडताळणी पूर्ण करा.
Step 5
OTP व्हेरिफिकेशननंतर आधारशी संबंधित माहिती स्क्रीनवर दिसेल.
Step 6
Face e-KYC पर्याय निवडा.
Step 7
मोबाईलचा कॅमेरा सुरू होईल.
Step 8
चेहरा स्कॅन करा किंवा फोटो काढा.
Step 9
Submit बटणावर क्लिक करा.
Step 10
काही सेकंदांत तुमची e-KYC प्रक्रिया पूर्ण होईल.
e-KYC पूर्ण झाली आहे का? अशी तपासा Status
e-KYC केल्यानंतर त्याची खात्री करणेही महत्त्वाचे आहे.
त्यासाठी—
- पुन्हा Mera KYC अॅप उघडा.
- लोकेशन निवडा.
- आधार क्रमांक भरा.
- OTP टाका.
- स्क्रीनवर Status दिसेल.
जर Status : Y असेल तर e-KYC यशस्वीरीत्या पूर्ण झाली आहे.
जर Status : N दिसत असेल तर प्रक्रिया अद्याप पूर्ण झालेली नाही.
रेशन कार्ड : मोबाईलवर होत नसेल तर ऑफलाइन पर्यायही उपलब्ध
ज्यांच्याकडे स्मार्टफोन नाही किंवा ऑनलाइन प्रक्रिया पूर्ण करण्यात अडचण येत असेल त्यांनी काळजी करण्याची गरज नाही.सरकारने ऑफलाइन सुविधाही उपलब्ध करून दिली आहे.
यासाठी नागरिक—
- जवळचे रेशन दुकान
- कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC)
येथे जाऊन बायोमेट्रिक पडताळणीद्वारे e-KYC पूर्ण करू शकतात.
ऑफलाइन e-KYC साठी आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- रेशन कार्ड
या दोन कागदपत्रांसह रेशन दुकान किंवा CSC केंद्रावर जावे लागेल.
e-KYC न केल्यास काय होऊ शकते?
सरकारने अद्याप सर्व राज्यांसाठी एकसमान अंतिम कारवाई जाहीर केलेली नसली तरी संबंधित राज्याच्या नियमांनुसार e-KYC न केल्यास रेशन वितरणात अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे वेळेत प्रक्रिया पूर्ण करणे हितावह ठरेल.
नागरिकांना होणारे फायदे
e-KYC मुळे अनेक फायदे मिळणार आहेत.
- पात्र लाभार्थ्यांनाच धान्य मिळेल.
- बनावट नावे हटवली जातील.
- सरकारी योजनांमध्ये पारदर्शकता वाढेल.
- आधार पडताळणीमुळे फसवणूक कमी होईल.
- लाभार्थ्यांची माहिती अद्ययावत राहील.
- भविष्यातील सरकारी सेवांचा लाभ घेणे अधिक सोपे होईल.
सरकारचा उद्देश काय?
सरकारचा मुख्य उद्देश म्हणजे राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्यांतर्गत मिळणाऱ्या धान्याचा लाभ केवळ पात्र आणि गरजू नागरिकांपर्यंत पोहोचवणे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून वितरण व्यवस्था अधिक प्रभावी, पारदर्शक आणि विश्वासार्ह बनवण्यावर भर दिला जात आहे.
रेशन कार्डधारकांसाठी e-KYC आता अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया ठरली आहे. सरकारने ऑनलाइन आणि ऑफलाइन दोन्ही पर्याय उपलब्ध करून दिल्यामुळे नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. स्मार्टफोनद्वारे घरबसल्या काही मिनिटांत फेस ऑथेंटिकेशनच्या मदतीने e-KYC पूर्ण करता येते. ज्यांना ऑनलाइन प्रक्रिया शक्य नाही त्यांनी जवळच्या रेशन दुकानात किंवा CSC केंद्रात जाऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करावी. वेळेत e-KYC पूर्ण केल्यास रेशनचा लाभ अखंडित सुरू राहण्यास मदत होईल आणि भविष्यात कोणतीही अडचण येणार नाही.
